Son günlər yayılan məlumatlar Azərbaycana idxal və ixrac olunan bəzi fotoelektrik məhsulların gömrük dəyərləri arasındakı kəskin fərqi diqqətə çatdırıb.
Dövlət Gömrük Komitəsinin açıqladığı rəqəmlərə görə, “panellərə quraşdırılmamış fotoqalvanik elementlər”in bir ədədi üçün ixrac dəyəri 1,56 manat göstərilib, halbuki “panellərə quraşdırılmış fotoqalvanik elementlər”in bir ədədi üçün idxal dəyəri 154 manat təşkil edib.
Bu fərq bəzi oxucularda sual yaradıb: eyni kateqoriyaya aid məhsullar niyə belə böyük qiymət fərqi göstərir?
İqtisadçı-ekspert Allahverdi Aydın məsələni iki ayrı məhsulun təsnifatında görür. Onun izahına görə, ixrac olunan və 1,56 manat qiymətləndirilən mal fotoqalvanik hüceyrədir və onun gömrük kodu 854142-dir. Çindən idxal edilən və 154 manat göstərilən mal isə günəş paneli olub, gömrük kodu 854143-dür.
Aydın qeyd edib ki, 854142 və 854143 kodları Dünya Gömrük Təşkilatının beynəlxalq mal təsnifatında fərqli ifadələrlə verilib: 854142 “Photovoltaic cells not assembled in modules or made up into panels”, 854143 isə “Photovoltaic cells assembled in modules or made up into panels” kimi təsnif olunub.
Ekspertin fikrincə, Komitə tərəfindən istifadə olunan “quraşdırılmış” termini beynəlxalq təsnifatdakı “made up into panels” ifadəsinin tam mənasını əks etdirməyə bilər. O bildirir ki, “quraşdırılmış” sözü sadəcə fotoqalvanik hüceyrənin panelə birləşdirilməsi mənasını verir, lakin beynəlxalq təsnifat panelin və ya modulun hazır formanı almasını vurğulayır.
Beləliklə, Aydının qənaətinə görə, idxal olunan məhsulu yalnız “fotoqalvanik element” kimi deyil, “panel və ya modul formasında hazırlanmış fotoqalvanik elementlər” kimi təsnif etmək daha dəqiq olardı. Bu terminoloji fərq qiymətlər arasındakı nisbətə izah gətirir və gömrük dəyərinin ayrı kateqoriyalara aid olmasına işarə edir.
