Son beş ildə Azərbaycanda 60 və daha yuxarı yaşda olan şəxslər arasında boşanmaların sayı nəzərəçarpacaq dərəcədə artıb. Statistik göstəricilər həm kişilərdə, həm də qadınlarda yüksəlmə olduğunu göstərir.
Kişilər üzrə rəqəmlər belədir: 2021-ci ildə 60 və yuxarı yaşda 563 kişi boşanıb. 2022-ci ildə bu göstərici 528-ə düşsə də, 2023-cü ildə 693, 2024-cü ildə 761 və 2025-ci ildə 838 nəfərə yüksəlib. 2021 ilə müqayisədə 2025-ci ildə bu yaş qrupunda boşanan kişilərin sayı 275 nəfər və ya 48.8 faiz artıb.
Qadınlar arasında da oxşar dinamika müşahidə olunur: 2021-ci ildə 293, 2022-ci ildə 274, 2023-cü ildə 366, 2024-cü ildə 405 və 2025-ci ildə 431 qadın boşanıb. Beş il ərzində bu artım 138 nəfər və ya 47.1 faiz təşkil edib.
Psixoloq Günel Hacızadə hesab edir ki, 60 yaşdan sonra boşanma adətən yeni yaranan problem yox, illərlə təxirə salınmış münasibət çatışmazlıqlarının üzə çıxmasıdır. Onun sözlərinə görə, uşaqların müstəqilləşməsi və pensiya dövrü həmin problemləri daha aydın göstərir və insanlara "qarşıda hələ 20-30 il var, bəs mən bu illəri necə keçirmək istəyirəm" sualını verə bilər. Bu mərhələdə insanlar "qalan ömrümü belə yaşamaq istəmirəm" düşüncəsini daha güclü hiss edə bilirlər.
Mütəxəssis uzunmüddətli emosional laqeydlik, xəyanət, alkoqol asılılığı, təhqir, fiziki və psixoloji zorakılıq, həddindən artıq nəzarət, maliyyə çətinlikləri və ailədaxili yükün bərabərsiz bölünməsi kimi amillərin illər keçdikcə münasibətləri daşımaz hala gətirə biləcəyini vurğulayır. Bu faktorlar yaşlılıqda boşanma qərarlarında mühüm rol oynayır.
Sosioloq Naib Niftəliyev bildirir ki, statistik artımı yalnız rəqəmlərdən çıxarmaq düzgün deyil; burada sosial-iqtisadi motivlər və uzunmüddətli mənəvi konfliktlər də nəzərə alınmalıdır. O deyir ki, münasibətlərdə davamlı uzaqlaşma və emosional uyğunsuzluq, eləcə də məişət-iqtisadi əsaslara söykənən evliliklər zamanla ciddi problemlərə səbəb olur.
Niftəliyev vurğulayır ki, gənc yaşda boşanmamağın arxasında mənzil-əmlak məsələləri, iqtisadi asılılıq, qohumların münasibəti və ictimai rəy kimi amillər dayanır. Lakin yaş artdıqca şəxsi ehtiyaclar, sağlamlıq və həyat keyfiyyəti daha çox önəm kəsb edir və bu, bəzi insanlar üçün boşanmanı çıxış yolu kimi göstərir. O həmçinin qeyd edir ki, 60 yaşdan sonra ayrılıq qərarlarının bəzən 30-40 yaşlarında başlayan problemlərin gecikmiş nəticəsi olduğunu görmək olar.
Sosioloqun fikrincə, cəmiyyətin 60+ yaşlıların boşanmasına münasibətində dəyişikliklər var; "el-aləm nə deyər" narahatlığı əvvəlki qədər güclü olmasa da, xüsusilə kiçik icmalarda və konservativ mühitlərdə hələ də təsir saxlayır.
Ekspertlər deyirlər ki, artımın özündən daha çox bu tendensiyanın səbəblərinin araşdırılması, ailədaxili problemlərin həlli üçün uyğun modellərin formalaşdırılması və sistemli maarifləndirmənin aparılması vacibdir. Onlar həmçinin bildirirlər ki, boşanma prosesində meydana çıxan sosial və hüquqi nəticələrin də nəzərə alınması gərəkdir.
