Kolbasa və sosiska kimi emal olunmuş ət məhsulları geniş istehlak edilir, lakin tərkibində istifadə olunan bəzi əlavələr normadan artıq olduqda insan sağlamlığı üçün risk yarada bilər. Bu səbəbdən həm məhsulun tərkibinə, həm də istehsal və saxlanma şəraitinə diqqət yetirmək vacibdir.
Qida təhlükəsizliyi Hərəkatının rəhbəri və sağlam qidalanma mütəxəssisi Məhsəti Hüseynova bildirib ki, kolbasa işlənmiş ət məhsulu olduğundan mümkün qədər az istifadə olunmalıdır. O, gündə 50 qramdan artıq kolbasa qəbul etməməyi tövsiyə edir.
Keyfiyyətli kolbasa seçərkən ilk növbədə etiketdəki məlumatlar tam və aydın olmalıdır: istehsalçı şirkətin ünvanı və telefon nömrəsi, istehsal və son istifadə tarixləri, məhsulun tərkibi və saxlanma şərtləri kimi məlumatlar mütləq yer almalıdır. Satış məntəqəsində həmin saxlanma qaydalarının qorunmasına diqqət yetirilməlidir.
Kolbasalar bişirilmiş, hisə verilmiş, bişirilib-hisə verilmiş və yarımbişmiş kimi müxtəlif növlərə bölünür və növdən asılı olaraq saxlanma müddətləri 15 gün, 30 gün və daha uzun ola bilər. Xüsusilə hisə verilmiş məhsulların saxlanma müddəti daha uzun olur. Daşınma və saxlanma zamanı soyuducu temperatur rejiminin pozulmaması vacibdir.
Qablaşdırmanı götürərkən paketin bütövlüyünə diqqət yetirmək lazımdır: qablaşdırmada zədələr, nəmlik, yağlı ləkələr və ya geləbənzər xarici maddələr olmamalıdır. Aroma verici ədviyyatlar və sarımsaq istifadə olunduğu üçün məhsulun iyi zəif, təzə və xoş olmalıdır; kəskin ədviyyat və ya süni kimyəvi qoxu keyfiyyətsizliyin göstəricisi ola bilər.
Məhsula təzyiq etdikdə və ya barmaqla basdıqda onun qısa müddətdə əvvəlki formasını bərpa etməsi gözlənilir. Əgər əzik formada qalırsa, bu keyfiyyətlə bağlı şübhələr yaradır. Ayrıca kolbasanın içinin quruluğu və bircinsliyi yoxlanılmalıdır; hisə verilmiş və yağlı növlərin qabığında az miqdarda ərp və ya yağın ətə yapışması təbii hesab edilir, lakin doktor kolbasalarında, sosislərdə və sardelkalarda yağın yapışmaması vacibdir.
Etiketdə hansı heyvan ətindən istifadə olunduğu göstərilibsə, məhsulun içində də həmin ətdən istifadə olunması əsas şərtdir. Bu, yalnız laborator analizlə tam dəqiqliklə müəyyən edilə bilər, amma rəngə diqqət etməklə şübhəli hallar müəyyən edilə bilər: ətin növündən asılı olaraq kolbasaların rəngi ağımtıl-çəhrayı və ya qırmızı-çəhrayı olur. Əgər məhsul qəhvəyi və ya boz çalarlı, yaxud rəngi bircinsli deyilsə, bunun saxlanma və keyfiyyətlə bağlı problem ola biləcəyi bildirilir.
Həmçinin məhsulda müxtəlif rəngli ləkələrin olması istehsal və ya saxlanma probleminin əlaməti ola bilər. Kolbasanın hazırlanmasında heyvan mənşəli yağlardan istifadə olunur; keyfiyyətli məhsullarda yağ daha ağ və uyğun renkdə görünür, keyfiyyətsiz variantlarda isə yağ sarı və ovulan təsirə malik olur.
Ekspert kolbasanı bütöv halda alanda etiket məlumatlarını tam oxumağın mümkün olduğunu vurğulayır. Çəki ilə və ya nəzarətsiz satış məntəqələrində, küçə satıcılarında satılan ucuz, mənşəyi aydın olmayan kolbasaların üzərində tərkib məlumatının olmamasının qəbuledilməz olduğunu bildirir və belə məhsulların sağlamlıq üçün risk yaradacağını qeyd edir.
Uşaqların və yeniyetmələrin qida rasionunda kolbasa, sosiska və oxşar işlənmiş ət məhsullarının məhdudlaşdırılması tövsiyə olunur, çünki bu məhsullar müxtəlif qida əlavələri və riskli tərkib hissələri daşıya bilər.
Yekun olaraq, məhsul alarkən etiket bilgisi, qablaşdırmanın bütövlüyü, kəskin və süni qoxuların olmaması, düzgün rəng və struktur kimi göstəricilər əsasında seçim etmək məsləhətdir.
