Təhsil sahəsində kadr siyasətinə dair müzakirələr son illərdə intensivləşib və bu sahədəki səhvlər əsas diqqət mərkəzindədir. Ekspert İlham Əhmədov hesab edir ki, cari təcrübə rəhbərlik təyinatlarında ciddi boşluqlar yaradır.

Əhmədov bildirib ki, ümumi vəziyyəti qiymətləndirərkən sistemin göstəriciləri məqbul səviyyədə deyil: "Əgər məktəb məzunlarının proqramı mənimsəməsini 5 ballıq sistemlə 2, universitetə qəbul göstəricisini isə 1 balla qiymətləndiririksə, təhsil sistemində kadr siyasətinə 5 ballıq sistemlə 0 bal vermək olar."

O, həmçinin qeyd edib ki, məktəb direktorlarının sertifikatlaşdırılması və qiymətləndirilməsi daha ciddi olarsa, bir çox şəxslərin hazırkı müsabiqə tələblərini keçə bilməyəcəyi ehtimalı var. Bu məqam rəhbərlərin vəzifəyə uyğunluğu ilə bağlı şübhələr yaradır.

İlham Əhmədov rəhbər vəzifələrə seçimin meyarlarının açıq şəkildə müzakirə edilməsini zəruri sayır. O vurğulayıb ki, seçim prinsipləri yalnız təhsilin idarə olunmasına yox, ölkənin uzunmüddətli insan kapitalına da təsir göstərir.

Ekspert meritokratiyanın tərifini geniş izah edib: bu, sadəcə istedadlı şəxslərin vəzifəyə gətirilməsi deyil, səriştə, peşəkarlıq, nəticələr, liderlik, etik davranış və ölçülə bilən nailiyyətlərə görə yüksəlişdir.

Təhsil sahəsində kadr təyinatlarının bir çoxunda ixtisas uyğunluğu və sahə təcrübəsinin olmaması probleminin mövcud olduğunu vurğulayan Əhmədov qeyd edib ki, belə təyinatların sosial nəticələri nəsillərlə ölçülə bilər.

Rəhbərin mütləq pedaqoq olub-olmaması sualına cavab olaraq ekspert əsas meyarın şəxsin ixtisası deyil, səriştəsi və əldə etdiyi nəticələr olduğunu bildirib. O əlavə edib ki, müəyyən hallarda digər sahələrdə dərin peşəkarlığa malik şəxslər təhsilə töhfə verə bilər, lakin bu, avtomatik uğur demək deyil.

Universitet rektoru və biznesmen nümunəsi barədə danışarkən Əhmədov biznes təcrübəsinin strateji düşüncə və resurs idarəçiliyində üstünlüklər gətirə biləcəyini, amma universitet idarəçiliyinin daha kompleks tələblərə malik olduğunu vurğulayıb. Onun sözlərinə görə, rektor həm akademik lider, həm də institusional mədəniyyətin formalaşdırıcısı olmalıdır.

Ekspert meritokratiyanın yalnız bir rəhbərin seçimi ilə məhdudlaşmaması zərurətini qeyd edib: prorektorlar, dekanlar və digər rəhbər heyət də eyni prinsiplərlə müəyyən edilməlidir. Əks təqdirdə sistem hələ də meritokratik sayılmayacaq.

Təhsil menecerlərinin malik olması lazım olan əsas bacarıqlar siyahısını təqdim edən Əhmədov səkkiz əsas sahəni sadalayıb: sahə bilikləri, strateji idarəetmə, insan kapitalının idarə olunması, maliyyə savadlılığı, rəqəmsal səriştə, elmi liderlik, akademik idarəetmə mədəniyyəti və nəticə yönümlü məsuliyyət.

O həmçinin fərq edib ki, bir şəxsi vəzifədən azad edib başqa vəzifəyə təyin etmək kadr islahatı deyil; həqiqi islahat seçim meyarlarının, müsabiqə mexanizminin, qiymətləndirmənin və hesabatlılığın yenidən qurulmasını tələb edir.

Rektor seçimi prosesinin şəffaf və proqram əsaslı qurulmasının vacibliyini vurğulayan ekspert namizədin inkişaf proqramını ictimai təqdim etməli və müəyyən müddətdən sonra icra barədə hesabat verməli olduğunu bildirib. Bu, "müsabiqə → proqram → müqavilə → nəticə → hesabatlılıq" prinsiplərini önə çəkir.

Təşkilati yaddaşın qorunmasının əhəmiyyətinə diqqət çəkən Əhmədov deyib ki, hər rəhbərlik dəyişiklikdə əvvəlki komanda və mexanizmləri tamamilə ləğv edərsə, təşkilat hər dəfə sıfırdan başlamalı olur. Təhsil uzunmüddətli nəticə tələb etdiyindən davamlılıq və məlumat əsaslı qərarlar vacibdir.

Nəticə etibarı ilə ekspert Azərbaycanda əsas problemin fərdi kadr dəyişiklikləri yox, sistemli kadr idarəetmə modeli olmadığını ifadə edib. O bildirib ki, hansı sahədən gəlməsindən asılı olmayaraq, təhsil menecerinin təhsilin missiyasını anlaması, peşəkarlarla işləməsi, nəticə göstərməsi və hesabatlı olması əsas meyardır.

Əhmədov əlavə edib ki, şəffaf, ölçülə bilən və peşəkar meyarlara əsaslanan təyinat prosesi formalaşmasa, yalnız adlar və funksiyalar dəyişəcək, lakin təhsil sisteminin əsas problemləri qalacaq.