Qafqaz News Demokrat.az-a istinadən xəbər verir ki, Türkiyənin genetika və kənd təsərrüfatı biotexnologiyası sahəsində altı aparıcı alimin iştirakı ilə keçirilən beynəlxalq konfrans “Genlərdən ağıllı kənd təsərrüfatına: dayanıqlı bitkiçilik və heyvandarlıq üçün müasir biotexnologiyalar” mövzusunda baş tutub. Tədbirin təşkilatçısı kimi Gözel Seeds və ADA Universiteti qeyd olunur. Konfrans bölgənin ərzaq təhlükəsizliyinin təmin olunması, dəqiq seleksiya üsullarının inkişafı və beynəlxalq bazarlara inteqrasiya istiqamətində qabaqcıl genom texnologiyalarının imkanlarını araşdırıb.
Tədbirin açılışını Gözel Seeds şirkətinin təsisçisi Tahir Gözel və ADA Universitetinin Kənd Təsərrüfatı və Qida Elmləri Fakültəsinin dekanı Matteo Vittuarini edib. Türkiyədən gələn professorlardan A. Naci Onus, Anne Frary, Sami Doganlar, Levent Mercan, Musa Kavas, dosent İbrahim Chelik və ADA Universitetinin professoru Mehrac Abbasov müasir kənd təsərrüfatının inkişafında innovativ texnologiyalara həsr olunmuş elmi sessiyada çıxış ediblər. Ənənəvi moderatorluq isə professor Matteo Vittuari tərəfindən həyata keçirilib.
Məruzələrdə yüksək məhsuldarlıq genetik sekvensləmə, bioinformatika və CRISPR-Cas9 gen redaktəsi kimi texnologiyaların tətbiqi ilə, ekstremal iqlim şəraitinə və yeni yaranan xəstəliklərə davamlı bitki sortlarının yaradılmasının sürətlənməsi potensialı vurğulanıb. Sessiyaların birində Tahir Gözel regionun kənd təsərrüfatında üzləşdiyi kommersiya və strateji çağırışlara toxunub. Beynəlxalq toxum istehsalçılarının yüksək texnologiyalı istixanalar üçün məhsuldar sortlar hazırladığı halda, yerli fermerlərin əksəriyyətinin orta və aşağı texnoloji səviyyədə çalışdığı, bu səbəbdən yerli şəraitə uyğunlaşdırılmış davamlı toxum sortlarına ehtiyacın artdığı qeyd olunub.
Öncə və sonra çıxış edən Gözel, Türkiyədə həyata keçirilən investisiyalardan bəhs edərək double haploid (DH) texnologiyası üzrə ixtisaslaşmış laboratoriyanın və qabaqcıl molekulyar marker laboratoriyasının yaradılmasını xüsusi vurğulayıb. Həmçinin mürəkkəb genom məlumatlarının təhlilində maşın öyrənməsi texnologiyalarının artan roluna diqqət çəkilib. Biotexnologiyanın tətbiqinin heyvandarlıq sahəsini də əhatə etməsinin vacibliyi, yerli şəraitə uyğun südlük mal-qara cinslərinin yetişdirilməsinin əhəmiyyətini göstərib.
Gözel kənd təsərrüfatında özünütəminatın artırılmasının dövlət suverenliyi baxımından strateji əhəmiyyət daşıdığını bildirərək, elmi kəşflərin yeni üfüqlərini araşdırmanın müasir sahibkarların əsas məsuliyyətlərindən biri olduğunu vurğulayıb. Konfransdan sonra ADA Universitetinin nümayəndəliyi, Türkiyədən gələn alimlər və Gözel Seeds nümayəndələri arasında Bakıda 10-14 günlük yay məktəbinin təşkilinə dair müzakirələr aparılıb. Bu təşəbbüs tələbələrin qabaqcıl tədqiqat texnologiyaları ilə tanışlığına, biliklərini dərinləşdirməsinə və beynəlxalq akademik təcrübədən yararlanmasına şərait yaradacaq şəkildə planlaşdırılır.
Qeyd olunur ki, Gözel Seeds molekulyar marker texnologiyaları, genetik analizlər və double haploid (DH) kimi qabaqcıl bitki seleksiyası metodlarından istifadə edir. Şirkətin tədqiqatları Azərbaycanda elmi və aqrar inkişafın dəstəklənməsi məqsədilə müasir seleksiya texnologiyalarının tətbiqinə və bilik mübadiləsinə yönəlib.
