Qafqaz News Demokrat.az-a istinadən xəbər verir ki, Britaniyalı alimlər meyvə və tərəvəzlərin adətən tullantı kimi atılan qabıq, saplaq və tumlarının mühüm qida lifləri mənbəyi olduğunu müəyyən ediblər. Mütəxəssislər bu hissələrdən daha çox istifadə etməklə həm sağlamlığı qorumağın, həm də qida israfını azaltmağın mümkün olduğunu bildirirlər.

London Kral Kollecinin (King's College London) tədqiqatçıları çuğundur, bolqar bibəri, brokoli, balqabaq, gül kələmi, kərəviz, kələm, şüyüd, kivi, pırasa, ananas və qarpız da daxil olmaqla 12 məhsulu araşdırıblar.

Təhlillər nəticəsində meyvə və tərəvəzlərin tullantı hesab edilən bəzi hissələrinin yeyilən yumşaq hissələrindən daha çox lif ehtiva etdiyi məlum olub.

Araşdırmaya görə, 100 qram qarpız qabığında 2,1 qram lif var. Balqabaq qabığı və tumlarının 100 qramında isə 9,25 qram lif aşkar edilib. Ananasın sərt iç hissəsi və qabığında meyvənin yumşaq hissəsi ilə müqayisədə beş dəfə çox lif olduğu müəyyənləşdirilib.

Mütəxəssislər bildirirlər ki, meyvə və tərəvəzlərin qabıqları, bir qayda olaraq, daxili hissələrindən daha çox lif ehtiva edir. Məsələn, kivini qabığı ilə yemək qabığı soyulmuş kivi ilə müqayisədə 50 faiz daha çox lif qəbul etməyə imkan verir.

Lif çatışmazlığı geniş yayılıb

Məlumata görə, yetkin insanların əksəriyyəti gündəlik kifayət qədər lif qəbul etmir. Rəsmi göstəricilərə əsasən, insanların yalnız 4 faizi tövsiyə olunan gündəlik 30 qram lif normasına çatır.

Lif həzm sisteminin fəaliyyətini yaxşılaşdırır, qəbizliyin qarşısını almağa və daha uzun müddət tox qalmağa kömək edir. Onun ürək xəstəlikləri və bağırsaq xərçəngi riskinin azalması ilə də əlaqəsi var.

Layihənin rəhbəri, doktor Rachel Gibson bildirib ki, insanlar əslində əhəmiyyətli miqdarda qida lifini zibilə atırlar. Onun sözlərinə görə, bu, həm sağlamlıq, həm də maddi baxımdan itkidir.

Banan qabığından da yemək hazırlanır

Tədqiqatçılar qida məhsullarının bütün yararlı hissələrindən istifadəni təşviq etmək məqsədilə universitetin yeməkxanasında müxtəlif yeməklər sınaqdan keçiriblər. Menyuda banan qabığından hazırlanmış karri də yer alıb.

Mütəxəssislər ev şəraitində kivinin qabığı ilə yeyilməsini, brokoli saplaqlarının qovrularaq yeməklərə əlavə edilməsini və bolqar bibərinin tumlarından istifadəni tövsiyə edirlər.

Bildirilib ki, bişirmə lifin miqdarını dəyişə bilsə də, onu tamamilə məhv etmir. Buxarda bişirmə, mikrodalğalı sobadan istifadə və qısa müddətli qovurma qida maddələrinin qorunmasına kömək edir.

Bununla belə, bütün qabıq və saplaqların yeyilməsi tövsiyə olunmur. Britaniyalı dietoloq Kirsten Jackson məhsulların yaxşı yuyulmasının vacibliyini vurğulayıb. O, ananasın sərt iç hissəsinin smuziyə əlavə edilməsini məsləhət görsə də, sərt qabıqların istehlakını tövsiyə etmir.

Jackson brokoli saplaqlarının doğranaraq dondurulmasını və sonradan şorba və ya digər yeməklərdə istifadə edilməsini də təklif edib.

Bəzi qidalarla bağlı xəbərdarlıq

Mütəxəssislər qıcıqlanmış bağırsaq sindromu olan şəxslərin əlavə lif qəbuluna ehtiyatla yanaşmalı olduğunu bildirirlər. Belə insanlara şişkinlik və digər həzm problemlərinin qarşısını almaq üçün lif qəbulunu tədricən artırmaq tövsiyə olunur.

Britaniya Qidalanma Fondu isə bəzi bitki hissələrinin istehlakının təhlükəli ola biləcəyinə diqqət çəkib. Xüsusilə yaşıllaşmış kartofun və ravənd bitkisinin yarpaqlarının zəhərli birləşmələr ehtiva etdiyi vurğulanıb.

Mütəxəssislər qeyd edirlər ki, meyvə və tərəvəzlərin yararlı hissələrindən düzgün istifadə həm sağlam qidalanmağa, həm də qida tullantılarının azaldılmasına töhfə verə bilər.