Qafqaz News Konkret.az-a istinadən xəbər verir ki, Türkiyə yollarında elektromobillərin sürətli dövriyyəsi ölkənin iri şəhərlərindəki küçələri bürüyüb. Yerli istehsal Togg T10X krossoverləri, yeni T10F sedanları ilə yanaşı Çin markaları BYD, Chery və MG kimi avtomobillər də bazarda geniş yer tutub. Bununla belə, yaşananlar sosial infrastrukturun bu yeniliyə hazır olmadığını göstərir.
Sübut kimi ortaya çıxan “Rozetka müharibəsi” yaşayış komplekslərinin həyətində elektrik enerjisi problemi ilə bağlı gərginliyi artırıb. Sakinlər arasında avtomobillərin enerji təminatı üçün ümumi elektrik şəbəkəsindən istifadəyə dair mübahisələr davam edir. Bəzən elektrik enerjisinin paylanmasına görə həmin mənzil qrupunun səsverməsi ilə razılıq alınır. Bu isə qeyri-rəsmi üsullara, təhlükəli kabellərin sallanmasına və gecə saatlarında enerji oğurluğuna səbəb olur.
İnfrastruktur problemləri ilə bağlı açıq-aşkar nüanslar üzə çıxır. Böyük şəhərlərdə yaşayan çoxmənzilli binaların kifayət qədər enerji xətti olmadan tikildiyi qeyd olunur. Yeni elektromobil alan sakinlər isə mənzil qrupunun ümumi yığıncağında ayrılan razılığı almağa çalışırlar; rəğbət göstərilmədiyi halda isə enerji təminatı üçün əlavə xətdən istifadə edilməsinə razılaşmırlar. Bu situasiyada bəzi elektromobil sahibləri qeyri-rəsmi yollara əl atıb,əgər enerji paylayıcı lətfi xətlərdən istifadə edirlər.
Gecə qısamüddətli enerji istifadəsi də problem yaradır. Ümumi istifadəyə ayrılmış rozetkalarda şəxsi ehtiyaclar üçün enerji doldurma qurğuları qoşulur, səhər isə bu xərclər ümumi kommunal xərclərə əlavə olunur. Nəticədə xidmət haqqı və mənzil sahibi tərəfindən ödənən büdcə yükü arta bilir.
İstanbul, Ankara və İzmir kimi şəhərlərdə 2026-cı ilin noyabrına qədər aylıq xidmət haqlarının artmasına elektromobillərin yaratdığı problemlər təsir göstərir. İdarəetmə şirkətləri çoxsaylı hallarda gecə mühafizəçiləri ilə enerji istifadəsini nəzarət edir, icazəsiz qoşulan kabeləri aşkarlayaraq çıxarır. Bəzi binalarda müzakirələr əsasında daxili qaydalar qəbul olunur; sertifikatlaşdırılmış enerji doldurma stansiyası (Wallbox) quraşdırmayan elektromobil sahiblərinin avtomobillərinin yeraltı dayanacağa daxil olması məhdudlaşdırılır. Quraşdırma xərcləri və ayrıca elektrik sayğacı üçün əlavə pul tələb olunur.
Enerji doldurma stansiyası quranlar da rastlaşırlar; bəzi sürücülər yaxınlıqda olan digər yanacaq növlərinə mənsub avtomobillərin sürücülərinə qarşı enerji stansiyasını boşaldırlar. Bu, park yerinin kimlərinsə sərəncamında olması fikrini irəli sürür.
Geniş ticarət mərkəzlərində də enerji doldurma şəbəkələri fəaliyyət göstərsə də, həftəsonlarında növbələr yaranır. Yüklənmə prosesi 40 dəqiqədən bir neçə saata qədər davam etdiyindən sürücülər vaxtlarını mağazalarda və yemək zonalarında keçirirlər. Sosial şəbəkələrdə bu vəziyyətə “səssizliyin vergisi” adı verilmişdi.
Yeni qanunvericilik paketinin enerji altyapısının genişləndirilməsini nəzərdə tutduğu bildirilir. Mənbə diaqnozunda qeyd olunur ki, yeni yaşayış komplekslərində park yerlərinin ən az 15 faizi enerji doldurma imkanları ilə təmin edilməlidir. Amma mövcud milyonlarla yaşayış binasının bu dəyişikliklərə necə uyğunlaşacağı sual olaraq qalır.
Bu vəziyyət Türkiyə elektromobil inqilabının yalnız nəqliyyat sektorunu deyil, insanların gündəlik həyat tərzini də dəyişdirdiyini göstərir. Həm infrastruktur, həm hüquqi çərçivə baxımından səsli yeniliklərin sürətlə tətbiqi müşahidə olunur.
Mənbə müqabilinin qeydləri: Mənbədə Türkiyə binalarının 75 faizinin uyğun infrastrukturla təmin edilmədiyi və yeni komplekslər üçün ən azı 15 faizlik enerji doldurma ehtiyacının zəruri olduğu bildirilir. Bunlar ayrıca təsdiq edilməli rəqəmlərdir və rəsmi mənbələrlə yoxlanmalıdır.
