Yeni Şafak-in məlumatına görə, Prezident Rəcəb Tayyib Ərdoğanın Türk Dövlətləri Təşkilatı 13-cü Zirvəsi üçün qələmə aldığı “Türk Dünyası Əsri: Dayanıqlıqdan Bütünləşməyə” başlıqlı məqalə eyni gün Azərbaycan, Qazaxıstan, Qırğızıstan, Özbəkistan, Şimali Kipr Türk Cümhuriyyəti (ŞKTC), Türkmənistan və Macarıstanın aparıcı media qurumlarında çap edilib. Ərdoğan məqaləsində 21-ci əsrin “Türk Dünyası Əsri” olacağına ürəkdən inandığını bildirib.
Zirvə öncəsi dərc olunan məqaləsində Ərdoğan türk dünyasının birliyini ortaq tarix və gələcəyə yönəlmiş iradənin ən güclü ifadəsi kimi xarakterizə edib. O, əsrlər boyunca müxtəlif coğrafiyalarda sınaqlardan keçmiş qardaş xalqları bağlayan könül körpülərinin bu gün Türk Dövlətləri Təşkilatı çərçivəsində siyasi, humanitar, iqtisadi və mədəni sahələrdə möhkəm təməl yaratdığını vurğulayıb.
Ərdoğan təşkilatın Ankara Zirvəsinin “Türk Əsri: Dildə, Fikirde, İşdə Birlik” mövzusu ilə keçiriləcəyini və Türkiyənin zirvədə dövr sədri kimi üzərinə götürəcəyi vəzifəni Türk dünyasının ortaq hədəflərinə çatması və təşkilatın institusional gücünün artırılması baxımından tarixi məsuliyyət saydığını qeyd edib.
O, İsmayıl Qaspıralının birlik ideyasının bu gün təşkilatın fəaliyyətlərinə istiqamət verən ilham mənbəyi olduğunu, Naxçıvanda qoyulmuş təmellər üzərində yüksələn Təşkilatın ortaq tarix və mədəniyyətdən aldığı güclə daha təsirli struktura çevrildiyini bildirib. Ərdoğan qardaşlığı gələcək nəsillərə daşıyacaq güclü institutların qurulmasının və ortaq iradəni layihələrlə dayanıqlı qazancara çevirməyin vaxtının gəldiyini vurğulayıb.
Dünya siyasətindəki dəyişikliklərə diqqət çəkən Ərdoğan deyib ki, beynəlxalq sistem ədalət və təhlükəsizliyi təmin etməkdə çətinlik çəkdiyi, müharibə və böhranların geniş coğrafiyalara təsir etdiyi bir dövrdə Türk dövlətlərinin həmrəyliyi strateji zərurətə çevrilib. O əlavə edib ki, Türk dövlətləri ortaq iradə ətrafında birləşərək ən çətin sınaqlardan çıxmaq və öz gələcəklərini müəyyənləşdirmək gücünə malikdir.
Məqalədə iqtisadi inteqrasiyanın prioritetlərdən biri olduğu qeyd olunur. Ərdoğan Xəzərdən keçən Şərq-Qərb Orta Dəhlizinin təqdim etdiyi fürsətlərə işarə edərək, Türk coğrafiyasının qlobal nəqliyyat və logistika şəbəkələrinin mühüm mərkəzlərindən birinə çevrilə biləcəyini bildirib. O, dəmir yolları, limanlar, avtomobil yolları və gömrük sistemlərinin qarşılıqlı tamamlayıcı şəkildə inkişaf etdiriləcəyini, Türk İnvestisiya Fondunun daha səmərəli istifadə olunacağını və üzv ölkələr arasındakı ticarət maneələrinin aradan qaldırılacağını vurğulayıb.
Ərdoğan həmçinin enerji, bərpa olunan enerji potensialı və kommunikasiya infrastrukturlarının ortaq məqsədlərlə ən yüksək dərəcədə qiymətləndiriləcəyini, imkanların birgə hərəkət etdirilərək istehsal, ticarət və texnologiya sahələrində əldə edilən qazancın birlikdə böyüdüləcəyini bildirib.
İqtisadi həmrəyliyin təhlükəsizlik sahəsində də davam etdirildiyini yazan Ərdoğan terrorizm, sərhədlərarası cinayətlər, kibertəhlükələr və təbii fəlakətlərə qarşı imkanların birləşdirilərək birlikdə hərəkət qabiliyyətinin inkişaf etdiriləcəyini vurğulayıb. O, müdafiə sənayesində təcrübələrin paylaşılacağını, yerli və milli texnologiyaların inkişaf etdirilərək ortaq istehsal tutumunun artırılacağını qeyd edib.
Məqalədə Türk dünyasının ortaq tarixi və mədəni irsinin dəyəri önə çəkilib. Ərdoğan birliyin ən qiymətli dayağını ortaq sivilizasiya şüuru hesab edərək Hoca Əhməd Yəsəvi, Əli Şir Nevai, Nizami Gəncəvi, Mahtumqulu Firaqi, Yunus Emre və Cengiz Aytmatov kimi simaların söz və əsərlərinin bu böyük mədəniyyətin zənginliyinə işıq tutduğunu bildirib.
ORTAQ YAZIŞMA VƏ DİLLƏR: Ərdoğan ortaq türk əlifbası istiqamətindəki iradəni mədəni yaxınlaşma baxımından tarixi addım kimi qiymətləndirib və bu sahədə təhsil, elm, nəşriyyat və rəqəmsal texnologiyalar sahəsində əməkdaşlığı dərinləşdirəcəklərini, gənclərin qardaş ölkələrdə təhsil almalarını təşviq edəcəklərini, universitet və alimləri bir araya gətirərək türk dillərinin süni intellekt çağında layiq olduğu mövqeyə çatdırılacağını yazıb.
Kipr məsələsinə toxunan Ərdoğan Şimali Kipr Türk Cümhuriyyətinin hüquqlarının qorunmasına və Təşkilatla münasibətlərinin gücləndirilməsinə önəm verdiyini bildirib. O, ŞKTC-nin müşahidəçi statusunun imkanlarının genişləndirilməsinə və qardaş ölkələrlə əlaqələrinin möhkəmləndirilməsinə xüsusi əhəmiyyət verdiyini, Kıbrıs türk xalqlarının çəkişdiyi haqsız izolyasiyaların aradan qaldırılmasının və onların bərabər suverenliyinin beynəlxalq səviyyədə qəbulunun müdafiəsini davam etdirəcəklərini vurğulayıb.
Ərdoğan məqaləni belə yekunlaşdırıb: “21-ci əsrin ‘Türk Dünyası Əsri’ olacağına ürəkdən inanıram. Ankara Zirvəsi bu məqsədə uyğun yeni üfüqlər açacaq, Təşkilatımızın beynəlxalq arenadakı təsirini artıracaq və qardaş ölkələrimiz arasındakı həmrəyliyi daha da möhkəmlədəcəkdir. Əsrlərdir könüllərimizdə yaşatdığımız birlik ideyalərini davamlı əsərlərlə taçlandırmaq və gələcək nəsillərə daha güclü bir Türk dünyası mirası çatdırmaq ən böyük vəzifəmizdir.”
Məqalə 30 oktyabr 2026-cı il tarixində yayımlanıb.
