Qafqaz News Manset.az-a istinadən xəbər verir ki, kirayə mənzil mexanizminə tətbiq edilən yeni məhdudiyyətlər vətəndaşların mənzilə çıxışını dəyişə bilər. 1 oktyabr 2026-cı ildən qüvvəyə minən dəyişikliklərə əsasən, müqavilə öhdəliyini başqa şəxsə ötürmə üçün üçillik müddət müəyyənləşdirilib. Bundan əlavə, öhdəliyi ötürən şəxsin yenidən istifadəsi üçün beş il gözləmək tələb olunur. Aktiv ipoteka krediti olanlar üçün müraciət imkanları məhdudlaşdırılıb və müsbət kredit tarixçəsi tələbi qoyulub. Ekspertlər bu addımları maliyyə risklərinin qiymətləndirilməsi ilə əsaslandırır, lakin sosial-iqtisadi təsirlərin də nəzərə alınmasının vacibliyini bildirirlər.
İnkişaf edən fikir mübadiləsində ekspert Asif İbrahimov qeyd edib ki, qaydaların sərtləşməsi ölkədə mənzil probleminin həllinə yardım etmir. O, bu tədbirlərin tətbiqindən sonra da yenə də geniş kütlə üçün çıxış imkanlarının daraldığını vurğulayır. Həmçinin, hazırkı vəziyyətdə sistemdən faydalananların sayı çox azdır: “Bu günədək yaradılan şəraitdən 53-54 min insan istifadə edib. Bu, ümumi Azərbaycan əhalisinin payına düşən faiz deyil. Hansı zərurətdən irəli gəldiyi vətəndaşların mənzil problemlərinə necə təsir edəcəyi ayrıca müzakirə olunmalıdır.”
Fondun açıq məlumatlarına görə, mexanizmdən yararlanmaq üçün müraciətlərin sayı artıb, lakin mövcud mənzillərin sayı çox aşağıdır. Beləliklə, oktyabrın 6-dan müraciətlərin qəbulu dayandırılıb. Mütəxəssisin fikrincə, qərarların sosial-iqtisadi təsirləri qiymətləndirilməli, ailələrin gəlir itirilməsi, iş axtarışı və ailə tərkibinin dəyişməsi kimi halları nəzərə almaq zəruridir. O, öhdəliyi başqa şəxsə ötürənlərin beşillik fasilədən sonra yenidən bu mexanizmdən yararlanmasının mümkün olmaması kimi məsələlərin müzakirə edilməsinin vacibliyini də vurğulayır.
Ekspert əlavə edir ki, kredit tarixçəsinin qiymətləndirilməsi ayrı-ayrılıqda aparılmalıdır: gecikmələrin səbəbi, müddəti, sonrakı ödənişlər və ailə gəlirləri nəzərə alınmalıdır. Aktiv ipoteka krediti olanlar üçün müraciət imkanlarının məhdudlaşdırılması da yenidən qiymətləndirmə tələb edir, çünki ailənin ehtiyacı zamanla dəyişə bilər və mövcud borc yükü bu ehtiyacı həll etməyə yetməyə bilər.
Mütəxəssis qeyd edir ki, dövlət tərəfindən oktyabr ayında yayılan məlumatlara əsasən sistemə hər gün yüzlərlə müraciət daxil olur, lakin mövcud mənzillərin sayı müraciətlərin sayından qat-qat aşağıdır. Bu səbəbdən oktyabrın 6-dan müraciətlərin qəbulu dayandırılıb.
