QafqazNews Al Jazeera-a istinadən xəbər verir ki, Birləşmiş Millətlər Təşkilatının iqlim konfransı COP31 bazar ertəsi günü Türkiyənin Antalya şəhərində açılacaq.
Türkiyə konfrans çərçivəsində elektrifikasiyanı əsas mövzu kimi təqdim edərək qeyri-məcburi “35-by-35 Qlobal Elektrifikasiyası” Sazişini başladacaq. Təşəbbüsün məqsədi 2035-ci ilə qədər elektrik enerjisinin qlobal enerji tələbatının ən azı 35 faizini təşkil etməsini təmin etməkdir.
Beynəlxalq Enerji Agentliyinin məlumatına görə, hazırda elektrik qlobal son enerji istehlakının təxminən beşdə birini təşkil edir. Türkiyə hesab edir ki, “35 by 35” təşəbbüsü bərpa olunan enerji mənbələrinə keçidi sürətləndirəcək və enerji təhlükəsizliyini gücləndirəcək.
COP31-in Prezidenti və Türkiyənin ətraf mühit naziri Murat Kurum cümə axşamı bildirib: “Bu ilin enerji böhranı bizi sarsıtdı… indi hər kəs anlayır ki, idxal etdiyiniz enerji üzərində nəzarətiniz yoxdur. Elektrifikasiya cavabdır. O, icmaları qlobal bazarlardakı dəyişkənliklərdən qoruyur və emissiyaları azaldır.”
Konfransın prioritet sahələri arasında sıfır tullantı, metan azaldılması, iqlimə davamlı şəhərlər, yaşıl sənayeləşmə, təhsil və milli iqlim planlarının tətbiqi də yer alır.
Buna baxmayaraq, iqlim fəalları təşəbbüsü tənqid edir, əsas arqument odur ki, tələb olmadan əlavə elektrik enerjisinin aşağı karbonlu mənbələrdən gəldiyinə zəmanət verilmir. Bu məsələ elektrifikasiyanın təkbaşına iqlim nailiyyəti sayılıb-sayılmaması barədə mübahisə yaradıb.
Dəniz səviyyəsinin yüksəlməsinə ən həssas olan Cənub Sakit okean adaları daxil olmaqla bəzi ölkələr isə daha genişmiqyaslı və aydın qlobal yol xəritəsi — fosil yanacaqlardan uzaqlaşma çağırışını dəstəkləyir.
Eyni zamanda neft və qaz istehsal edən bir sıra ölkələr, o cümlədən Səudiyyə Ərəbistanı, emissiyaları azaldan və ya tutan texnologiyalarla birlikdə fosil yanacaqların qlobal enerji balansında əhəmiyyətli yer tutmasının mümkün olduğunu vurğulayır.
Beynəlxalq gündəmdə COP31-in başlanmasına fon yaradan digər məsələ ABŞ-İsrailin İrana qarşı müharibəsidir. Bu konflikt Hürmüz boğazı vasitəsilə neft tədarükünü ciddi şəkildə pozaraq yanacaq qiymətlərinin qalxmasına gətirib çıxarıb və hökumətləri alternativ mənbələr axtarışına sövq edib.
ABŞ Prezidenti Donald Tramp Orta Şərqdəki pozuntuları aradan qaldırmaq üçün neft, qaz və kömür istehsalının maksimuma çatdırılmasını təşviq edən siyasətləri dəstəkləyib. Cənub Koreya, Hindistan, Tayland və digər Asiya ölkələri isə kömüre daha çox üstünlük vermək və ya kömürlə işləyən elektrik istehsalını artırmaq istiqamətində addımlar atıblar.
Eyni zamanda bərpa olunan enerji sahəsində də artım müşahidə olunur; bunu əsasən Çindən ucuz təmiz texnologiyaların artan ixracı sürətləndirir.
