Milli Məclisdə təqdim olunan vəkillərin pulsuz hüquqi yardımını genişləndirəcək qanun layihəsi ölkənin məhkəmə-hüquq sistemində yarayan iqtisadi və konstitusion vəzifələrin yerinə yetirilməsində mühüm addım kimi qiymətləndirilir. Layihə hüquqi yardıma ehtiyacı olan şəxslərin dairəsini və vəkil xidmətlərinin ödənişsiz və ya subsidiyalı formada göstərilməsini nəzərdə tutur. Sənəddə Ali Qanunun 61-ci maddəsinə istinad edilərək hər kəsin yüksək keyfiyyətli hüquqi yardım almaq hüququnu qeyd olunur. Qanun layihəsində həmçinin vəkillərin ildə ən az 30 saat ictimai fayda naminə ödənişsiz hüquqi yardım fəaliyyəti göstərməsi öhdəliyi də düşünülür.
Hesabatlar göstərir ki, 2025-ci ilin hesabatına əsasən birinci instansiyada baxılan işlərin sayı 300 356-dan çox olub. Bu rəqəmlərə cinayət, inzibati və kommersiya mübahisələri daxil edilmir. Söhbət olunan tədqiqatlar və icmalara əsasən vəkillərin ödənişli xidmətlərində ehtiyacın qarşılmaması, vətəndaşların hüquqi yardıma çıxışını məhdudlaşdıra bilir. CEPEJ-in 2024-cü il hesabatında Azərbaycanda dövlət hesabına hüquqi yardımı üçün ayrılan vəsait 2 milyon 855 min avro kimi göstərilib; bunun 99,5 faizi cinayət işlərinə yönəlmişdi.
Deputat Zahid Oruc deyib ki, hüquqi yardıma ehtiyacı olanların sayı və ödəniş qabiliyyəti üzərində daha dəqiq mötəbər statistikaların toplanması vacibdir. O, ölkədə hüquqi yardımın müqayisəli göstəricilərinə toxunaraq, 2024-cü ildə hər nəfərə düşən dövlət hüquqi yardımı xərclərinin 0,28 avro olduğunu bildirib. Avropa üzrə göstərici isə 0,86 avro ilə müqayisə olunur. Vətəndaşların regionlarda vəkillərin bölüşdürülməsi sahəsində də narahatlıqlar qeyd olunub: ölkədə 538 nəfər vəkil bölgələrdə fəaliyyət göstərir.
Mənbə: NOCOMMON.az–Globalinfo.az xəbər verir ki, Milli Məclisin plenar iclasında çıxış edən deputat Zahid Oruc qeyd edib ki, hüquqi yardıma ehtiyacı olan vəkillərin ödənişləri ilə bağlı məsələlərin düzgün qiymətləndirilməsi üçün yeni modellər lazımdır. O əlavə edib ki, 2024-cü ildə Azərbaycanda hər 100 min nəfərə 24,6 vəkil düşür, Avropa üzrə 180 vəkil göstəricisi ilə müqayisədə fərq böyükdür. Dərketmə olan məsələlərdən biri də hüquqi yardımın qiymətinin tənzimlənməsidir: ASAN xidmətinin şifahi məsləhətləri 20 manat, iddia ərizəsi 70–100 manat, kassasiya şikayətinin tərtibi üzrə vəkillik xidmətləri 400 manat təşkil edir.
Hökumət maliyyə yükünün kəskin artımını qarşıya qoymadan, müvafiq hesabatlar əsasında gəlir meyarı və kateqoriyalar üzrə hüquqi yardıma ehtiyacı olanların genişləndirilməsi nəzərdə tutulur. Layihənin növbəti oxunuşlarında konkret modellərin daha detallı təsdiqlənəcəyi gözlənilir.
