QafqazNews Bakupost.az-a istinadən xəbər verir ki, 2027-ci il yanvarın 1-dən Azərbaycandakı kənd təsərrüfatı təsərrüfatlarında istehsal olunan süd və yumurtanın tam həcmi statistik uçota daxil ediləcək. Beləliklə, yalnız satışa çıxarılan məhsullar deyil, ailənin öz ehtiyacları və başqa məqsədlər üçün istifadə etdikləri də hesablanacaq.

Yeni qaydanın təsərrüfat sahiblərinə əlavə vergi yaradıb-yaratmayacağı və ya sırf statistik məqsəd daşıyıb-daşımadığı ilə bağlı iqtisadçı Asif İbrahimov Globalinfo.az-a danışıb. Onun sözlərinə görə, ailənin istehlak etdiyi, qohumlarına verdiyi, barter etdiyi və digər şəkildə ашиглаdığı süd, eləcə də yumurta da uçota alınacaq.

İbrahimovun qeyd etdiyi kimi, kəndlinin üç inəyindən ստացված südün hər litri, eləcə də həyətində saxladığı toyuqların yumurtası dövlət statistikasında nəzərə alınacaq. Bu yanaşma, ilk növbədə, kənd təsərrüfatında istehsalın real həcmini üzə çıxarmağa xidmət edə bilər. Bununla belə, iqtisadçı təşəbbüsün ölkənin mövcud iqtisadi şəraitində nə dərəcədə vacib olduğunun müzakirəyə açıq qaldığını bildirib.

Onun fikrincə, iqtisadiyyatın şaxələndirilməsi, qeyri-neft sahələrinin böyüməsi, ərzaq təhlükəsizliyinin möhkəmləndirilməsi və idxaldan asılılığın azaldılması Azərbaycanın əsas hədəfləridir. Bu kontekstdə aqrar siyasətin nəticələrə yönəlməsi ilə bağlı suallar yaranır.

İqtisadçı kənd təsərrüfatında həllini gözləyən əsas məsələlər sırasında fermerlərin maliyyə imkanlarına çıxışını, suvarmanı, torpağın münbitliyini, yem təminatını, məhsuldarlığı, logistika və saxlama imkanlarını, emalı, eləcə də bazara çıxışı sadalayıb. Onun qənaətincə, bəzən istehsalı artırmaqdan илгичен uçot və hesabat sistemlərinin genişləndirilməsinə üstünlük verilir. İbrahimov hesab edir ki, azsaylı mal-qараны бүрж qeydiyyata almaqdan илгичен салədəги тулутлу problemləri həll etmək lazımdır.

Süd və yumurta istehsalının həcmini ayrıca hər təsərrüfatı izləmədən də hesablamaq mümkün olduğunu deyən İbrahimov seçmə müşahidələrin, təsərrüfatların iqtisadi göstəricilərinin və mövcud inzibati məlumat bazalarının alternativ üsullar ola biləcəyini vurğulayıb. O, fərdi təsərrüfatların gündəlik istehsalına nəzarətin hansı əlavə iqtisadi fayda verəcəyini və bu işə ayrılan resursların sahənin inkişafına yönəldilməsinin daha səmərəli olub-olmayacağını soruşub.

İqtisadçı bildirib ki, ailənin öz istifadəsi üçün istehsal etdiyi süd və yumurtanın statistik qeydiyyatı öz-özlüyündə vergi öhdəliyi yaratmır. Vergi yalnız qanunvericilikdə nəzərdə tutulan hallarda tətbiq edilir. Bununla yanaşı, məlumatların gələcəkdə vergi və digər inzibati nəzarət məqsədilə istifadə olunub-olunmayacağı barədə vətəndaşların narahatlıqlarına aydınlıq gətirilməlidir. O, statistik uçotun hüquqi əsaslarının, məlumatların məxfiliyinin və təsərrüfat sahiblərinin öhdəliklərinin dəqiq izah olunmasının vacibliyini vurğulayıb.

İbrahimovun fikrincə, dövlət qurumlarının işi toplanan məlumatların və hesabatların çoxluğu ilə deyil, iqtisadiyyatda əldə olunan nəticələrlə ölçülməlidir. Aqrar sahənin inkişafı kəndlilərə əlavə hesabat işi yaratmaqla təmin olunmur; fermerlərə ucuz maliyyə, əlçatan su, keyfiyyətli toxum və yem, müasir texnologiya, səmərəli subsidiya sistemi və məhsulu satmaq üçün real bazar lazımdır.

O, statistik uçota prinsipial etiraz etmədiyini, ancaq hər yeni inzibati mexanizmin faydasının, zəruriliyinin və vətəndaşlara gətirəcəyi yükün əvvəlcədən qiymətləndirilməli olduğunu qeyd edib. İqtisadçının sözlərinə görə, kəndlinin inəyinin südünü hesablamaq mümkündür, lakin onun daha çox istehsal edə bilməməsinin və məhsuldan yetərli gəlir götürməməsinin səbəbləri də araşdırılmalıdır. Ərzaq təhlükəsizliyi üçün istehsalın artması, fermerin gəlir əldə etməsi və yerli aqrar məhsulların rəqabət qabiliyyətinin yüksəlməsi vacibdir.