Qafqaz News Demokrat.az-a istinadən xəbər verir ki, iki ölkənin bütün məsələlərdə eyni siyasəti yürütməsi real deyil. Demokrat.az üçün Türk siyasi analitiki və yazıçısı Eylem Okumuşun sözlərindən istifadə olunub. Türkiyə ilə Azərbaycan arasındakı münasibətləri qiymətləndirən mütəxəssis bu əlaqələrin yalnız cari siyasi hadisələr prizmasından baxılmamasını, tarixi və ictimai əsaslara söykənən xüsusi münasibətləri olduğunu bildirir. Ortaq dil, mədəniyyət, tarix və xalqlar arasındakı yaxınlıq bu əlaqələrin ən mühüm dayaqlarıdır. Buna görə də hər iki ölkə aparılan son hadisələri də yalnız Ankara-Bakı çərçivəsində deyil, ümumən ictimai müstəvidə izləyir.
Uzun illərdir tətbiq olunan “İki dövlət, bir millət” ifadəsi bəzən münasibətlərin mahiyyətini açıqlasa da, rəsmi siyasətdə milli maraqlar, təhlükəsizlik və iqtisadi gözləntilər kimi faktorlar da rol oynayır. Hazırkı dövrdə bu fərqliliklər daha aydın görünür; xüsusən İsrail və Fələstin, enerji sferasındakı yanaşmalar və Ermənistanla münasibətlərin normallaşması kimi məsələlər iki ölkənin xarici siyasət prioritetlərində fərqli istiqamətlər yaradır. Okumuş İsveçrədə deyilən kimi iki ölkənin siyasətinin tamamilə eyni olması gözlənilməzdir, lakin etimadın saxlanması prioritet olaraq qalır.
Bu çərçivədə məsələlərdən biri də enerji və iqtisadi əlaqələrin roludur. Bakı-Tbilisi-Ceyhan neft boru kəməri, TANAP və Cənub Qaz Dəhlizi kimi layihələr iki ölkənin strateji tərəfdaşlığını möhkəmləndirir. 2026-cı ilin sentyabrında Bakıda keçirilən Beşinci Azərbaycan-Türkiyə Enerji Forumu bu əməkdaşlığın davam etdiyini göstərir. Eyni zamanda regional layihələr Avropanın enerji təhlükəsizliyi baxımından əhəmiyyət daşıyır. Hər iki tərəf bir-birlərinin enerji və ticarət maraqlarını nəzərə alaraq, gələcəkdə də bu sahədə sıx əməkdaşlığı davam etdirməyi planlaşdırır.
Buna baxmayaraq, siyasi dialoqla bağlı fərqli fikirlər də davam edir. Türkiyə ilə Azərbaycanın münasibətləri “qarışıq” hesab edilə bilən bir müstəvidə inkişaf edir: ölkələrin regional prioritetləri istənilən halda tam uyğunlaşmaya gətirib çıxarmır. Qardaşlıq isə yalnız keçmiş uğurlarla deyil, gələcək əməkdaşlıqla da qiymətləndirilə bilər. İki ölkənin arasında zaman-zaman fikir ayrılıqları olsa da, münasibətlərin əsasını təşkil edən qarşılıqlı hörmət və bərabərlik prinsipləri qorunmalıdır.
Sonda vurğulanır ki, Türkiyə və Azərbaycan regional məsələlərdə birgə hərəkət edə bildiyi halda, Türk dünyasının gələcəyi üçün bu əməkdaşlıq həlledici rol oynayacaq. Türk Dövlətləri Təşkilatının inkişafı, Mərkəzi Asiya ilə əlaqələrin gücləndirilməsi və enerji- Nəqliyyat dəhlizlərinin şaxələndirilməsi istiqamətində iki ölkənin tərəfdaşlığı davam etdiriləcək. Həmçinin gənc nəsillərin qarşılıqlı əlaqələri, təhsil və mədəniyyətlə bağlı layihələrin də bu əlaqələri gücləndirəcəyi istisna olunmur. Okumuşun fikrincə, münasibətlərin gələcəyi üçün institusional və davamlı mexanizmlər ön plana çıxmalıdır.
Nəticədə, bu gün Türkiyə-Azərbaycan münasibətləri keçmişlə müqayisədə daha mürəkkəb və bəzən daha həssasdır. Lakin tarixi qardaşlığın sona çatdığı qənaətinə gəlmək düzgün deyil; iki ölkənin regional şəraitə uyğun olaraq siyasətlərini yenidən qurduğu və gələcək layihələrlə bağlı yanaşmalarını bir-birinə uyğunlaşdırdığı vurğulanır. Bu münasibətlərin davamı Türk dünyasının inteqrasiyası və Cənubi Qafqazda davamlı sabitliyin təmin olunması baxımından da önəmlidir.
