QafqazNews Konkret.az-a istinadən xəbər verir ki, 1954-cü il noyabrın 12-də Ellis Aylenddəki immiqrasiya mərkəzi fəaliyyətini dayandırıb. Nyu-York limanındakı bu məkan 1892-ci ildən başlayaraq milyonlarla insanın ABŞ-a gəlişində əsas keçid nöqtələrindən biri olub.
Federal immiqrasiya mərkəzi kimi fəaliyyətə 1892-ci il yanvarın 1-də başlayan adada qeydə alınan ilk şəxs İrlandiyadan gəlmiş 17 yaşlı Eni Mur olub. Sonrakı onilliklərdə buradan 12 milyondan çox insan keçib. Onların arasında italyanlar, irlandlar, Şərqi Avropadan olan yəhudi ailələri, almanlar, polyaklar və başqa xalqların nümayəndələri vardı.
İmmiqrantların bir qismi yoxsulluqdan, müharibələrdən, siyasi və dini təqiblərdən uzaqlaşmaq üçün yola çıxırdı. Bəziləri geridə evlərini və doğma yurdlarını qoyaraq Nyu-Yorka gəlirdi. Yeni gələnlərdən əvvəlcə tibbi müayinədən keçmək, sonra isə məmurların suallarına cavab vermək tələb olunurdu.
Yoxlamada şəxsin adı, peşəsi, doğulduğu yer, gələcəkdə harada yaşayacağı və üzərindəki pulun miqdarı barədə məlumat alınırdı. Əksər insanlar prosesi bir neçə saat ərzində başa vursa da, bəziləri əlavə müayinəyə göndərilir və ya qərar üçün günlərlə gözləyirdi. Bəzi müraciət edənlərin ABŞ-a daxil olmasına icazə verilmirdi.
1920-ci illərdən sonra ABŞ immiqrasiya qaydalarını sərtləşdirdi, ölkəyə qəbul edilənlərin sayına məhdudiyyətlər tətbiq etdi və dövlətlər üzrə kvotalar müəyyənləşdirdi. Viza prosedurlarının tədricən xaricdəki ABŞ konsulluqlarına keçirilməsi Ellis Aylendin əvvəlki rolunu azaltdı. Sonrakı dövrdə adada əsasən ölkəyə buraxılmayan, deportasiya və ya digər hüquqi qərarları gözləyən şəxslər saxlanılırdı.
Mərkəzin bağlandığı vaxt adada qalan sonuncu şəxs norveçli dənizçi Arne Petersen idi. Beləliklə, altmış ildən artıq müddət ərzində milyonlarla insanın ABŞ-a ilk addım atdığı məkanın immiqrasiya mərkəzi kimi fəaliyyəti sona çatdı.
Ellis Aylend Nyu-York və Nyu-Cersi arasında ərazi mübahisəsinin də mövzusu olub. Əvvəlcə bir neçə akr sahəsi olan təbii ada Nyu-Yorka məxsus idi. Sonradan torpaq doldurulması ilə sahəsi böyüdü. ABŞ Ali Məhkəməsi 1998-ci ildə qərar verərək, süni yolla yaradılmış ərazinin böyük hissəsini Nyu-Cersinin yurisdiksiyasına verdi.
Genişmiqyaslı bərpa işləri 1990-cı ildə başa çatdıqdan sonra adada İmmiqrasiya Muzeyi açıldı. Burada tarixi fotolar, sənədlər, ailə arxivləri və immiqrantlara məxsus şəxsi əşyalar qorunur. Ziyarətçilər həm adanın tarixini öyrənir, həm də öz ailə köklərinin izlərini axtarırlar.
ABŞ Milli Parklar Xidmətinin məlumatına əsasən, amerikalıların 40 faizindən çoxunun əcdadlarının tarixində Ellis Aylendin yeri var. Vaxtilə az imkanla və qeyri-müəyyən gələcəklə Amerikaya gələn insanların nəsilləri ölkənin ictimai və peşəkar həyatının müxtəlif sahələrində yer alıb.
Müxtəlif xalqlardan və mədəniyyətlərdən gələn immiqrantlar öz adət-ənənələrini, arzularını və həyat təcrübələrini yeni ölkəyə gətirərək ümumi cəmiyyətin formalaşmasına töhfə veriblər. Ellis Aylenddə okean səfəri başa çatsa da, çoxları üçün yeni həyatın başlanğıcı məhz oradan olub.
