QafqazNews Haber Global-a istinadən xəbər verir ki, İsraildə 27 oktyabr seçkilərinin ardından yaranan siyasi böhran yeni mərhələyə keçib və Prezident İsaak Herzog hökumət qurmaq səlahiyyətini sabiq Baş Qərargah rəisi Gadi Eisenkot-a verib.
Eisenkot-a hökumət qurmaq üçün 28 gün vaxt verilib; lazım gəlsə bu müddət 14 günə qədər uzadıla bilər. Lakin parlamentdəki parçalı struktur yeni koalisiyanın formalaşmasını çətinləşdirir. Hadisələrin yalnız daxili siyasətlə məhdudlaşmadığı, ABŞ-ın İran siyasətindən Gazze, Suriyadakı hərbi tarazlıqdan Türkiyə-İsrail münasibətlərinə qədər bir sıra sahələrin koalisyon nəticələrindən təsirlənə biləcəyi bildirilir.
120 yerlik Knessetdə Likud 27 deputat qazanmasına baxmayaraq sağ və dini partiyalardan ibarət blok 53 yerə malikdir. Eisenkot-un rəhbərlik etdiyi dörd partiyalı müxalifət bloku 48 deputat əldə edib. Ərəb partiyalarının 19 yeri koalisyon hesablamalarında həlledici rol oynayır. Prezident Herzog-un görüşlərində 67 deputat Eisenkot-u, 46 deputat isə Netanyahu-nu namizəd göstərib, bu da müxalifət liderinə ilk hökumət qurmaq şansını yaradıb. Lakin Eisenkot-u dəstəkləyən partiyaların mütləq şəkildə hökuməti dəstəkləyəcəyi dəqiq deyil.
Eisenkot-un qarşısında üç əsas seçim dayanır. Birinci formul, ərəb deputatlarının xarici dəstəyi ilə azlıq hökumətinin qurulmasıdır. İkinci variant ultra-ortodoks dini partiyaların iştirakı ilə çoxluğu təmin etməkdir. Üçüncü yol isə Likud-un da daxil olduğu milli birlik hökumətidir. Dini qrupların hərbi xidmətdən azadlıqları, ərəb partiyalarının dəstəyi və Netanyahu-nun yeni hakimiyyətdəki rolu əsas mübahisə mövzularındandır. Eisenkot-un geniş tərkibli hökumət çağırışı siyasi uzlaşma axtarışlarının davam etdiyini göstərir.
Analitiklərə görə Netanyahu-nun getməsi İsrailin Gazze siyasətində tam dönüş demək deyil. Eisenkot-un hərbi təcrübəsi və Hamas-a qarşı təhlükəsizlik yanaşması yeni hakimiyyətdə əsas məqsədlərin qorunacağına işarə edir. Lakin Gazze-nin müharibə sonrası idarəçiliyi, humanitar yardım keçidləri və fələstinlilərin siyasi gələcəyi ilə bağlı fərqli diplomatik variantların müzakirəyə çıxacağı ehtimal olunur.
Regionun güc tarazlığında İran məsələsi ən kritik dosyalarından biridir. ABŞ və İsrailin fevralın 28-də İran-a qarşı başladığı əməliyyatların ardından gərginlik davam edir. Hörmüz Boğazı, İraqdakı enerji obyektlərinə yönələn hücumlar və Livan sərhədindəki hərəkat konfliktin genişlənə biləcəyi narahatlıqlarını canlı saxlayır. Analizlər Eisenkot baş nazir olsa da İsrailin İranın nüvə və hərbi imkanlarını məhdudlaşdırmaq məqsədindən vaz keçməyəcəyini qeyd edir.
Cəbhələrdən biri də Suriyədir və geostrateji qiymətləndirmələrə görə İsraildəki mümkün hakimiyyət dəyişikliyi Türkiyə üçün ən mühüm təsirlərin birini Suriyədə göstərə bilər. Eisenkot-un Dəməşq ilə təhlükəsizlik danışıqlarına yönəlməsi Ankara ilə Tel-Əviv arasındakı gərginliyi yumşalda bilər. Eyni zamanda İsrailin Cənubi Suriyədə hərbi mövcudluğunu genişləndirməsi isə iki ölkəni yeni təhlükəsizlik böhranı riskinə sala bilər.
Strateji təhlillərdə Türkiyə üçün üç əsas risk məqamı önə çəkilir: Suriyənin taleyi, İran mərkəzli qarşıdurmanın İraq və Körfəzə yayılma ehtimalı və Şərqi Aralıq dənizində güc mübarizəsinin davam etməsi. Mütəxəssislər qeyd edir ki, hökumət dəyişsə də İsrailin Yunanıstan və Cənubi Kiprlə inkişaf etdirdiyi hərbi və enerji əməkdaşlıqları davam edə bilər. Jeostrateji tədqiqatçı Ahmet Uslu isə krizi şərh edərək, "Məsələ yalnız Netanyahu-nun gələcəyi deyil, həm də Orta Şərqdakı güc tarazlıqlarıdır. Yeni hökumətin Gazze, İran, Livan və Suriyə siyasətləri keçmişdə olduğu kimi müəyyən edici olacaq. Eisenkot koalisyon qura bilməsə erkən seçki ehtimalı da gündəmə gələ bilər" demişdir.
