QafqazNews Oxu.az-a istinadən xəbər verir ki, Qazaxıstanın Milli Təhlükəsizlik Komitəsinin (MTK) Korrupsiyaya Qarşı Mübarizə Xidməti “Samruk-Kazına” Milli Rifah Fondunun idarə heyətinin sədri Nurlan Jakupovu, “Qazaxıstan Dəmir Yolları”nın (KTJ) rəhbəri Yeljas Otenşiyevi və başqa şəxsləri saxlayıb. Onlar korrupsiya cinayətində şübhəli bilinirlər. Hadisə ölkənin son illərdə diqqət çəkən korrupsiya araşdırmalarından biri hesab olunur.
MTK-nın açıqlamasında bildirilir ki, saxlanılmalar noyabrın 11-də baş verib. Komitə işin halları araşdırıldığı üçün istintaq tədbirlərinin davam etdiyini qeyd edib. Müəssisə korrupsiyaya qarşı fəaliyyətin dövlət başçısının tapşırıqları və “Qanun və Qayda” prinsipi çərçivəsində aparıldığını vurğulayıb. Cinayət-Prosessual Məcəllənin 201-ci maddəsinə əsasən, məhkəməyədək istintaqla bağlı əlavə məlumat verilə bilməz.
Noyabrın 12-si səhər saatlarında Astana şəhərindəki “Atlant-6” elit yaşayış kompleksinin yaxınlığında səkkiz çamadan və yerə səpələnmiş dollar dəstələri aşkarlanması barədə “102” xidmətinə məlumat daxil olub. Sosial şəbəkələrdə binanın pəncərələrindən ABŞ dolları olduğu bildirilən çamadan və çantaların atılmasını göstərən videolar paylaşılıb. Görüntülərdə ərazinin polis tərəfindən mühasirəyə alındığı və əskinasların yerə səpələndiyi görünür.
Pulun həqiqi olub-olmadığı araşdırma zamanı müəyyənləşdiriləcək. Qazaxıstan mediasının bir qismi həmin hadisəni saxlanılan şəxslərlə əlaqələndirib, lakin bu barədə rəsmi təsdiq yoxdur.
“Ulysmedia”nın yazdığına görə, rəhbərlər xüsusilə külli miqdarda rüşvət almağa cəhddə şübhəli bilinirlər. İşin Cinayət Məcəlləsinin 24-cü maddəsinin 3-cü hissəsi — cinayətə cəhd, eləcə də 366-cı maddəsinin 4-cü hissəsi — xüsusilə külli miqdarda və ya cinayətkar qrupun tərkibində rüşvət alma üzrə araşdırıldığı bildirilir.
Hər iki şəxs müvəqqəti saxlama təcridxanasına yerləşdirilib. Təqsirləri təsdiqlənərsə, onları rüşvətin məbləğinin 70-80 misli qədər cərimə və ya əmlak müsadirəsi ilə 10-15 il həbs cəzası gözləyə bilər.
1978-ci il martın 31-də anadan olan Nurlan Jakupov maliyyəçi və idarəçidir. O, Moskva Dövlət Beynəlxalq Münasibətlər İnstitutunda təhsil alıb. Karyerası ərzində “Credit Suisse” bankında, “Kazatomprom”un idarə heyətində çalışıb, “Tau-Ken Samruk” və “Astana” sosial-sahibkarlıq korporasiyasına rəhbərlik хийb. Fondun rəhbəri təyin olunmazdan qabaq xarici investorların cəlb edilməsinə dəstək göstərən “Kazakhstan Investment Development Fund”a başçılıq edib.
Jakupov 2023-cü il aprelin 3-də “Samruk-Kazına”nın rəhbəri olub və saxlanılanadək üç ildən artıq müddətdə Qazaxıstanın ən böyük dövlət holdinqinə rəhbərlik edib.
Moskva Fizika-Texnika İnstitutunu bitirən Yeljas Otenşiyev əmək fəaliyyətinə 2007-ci ildə başlayıb. O, uzun müddət “Samruk-Kazına”nın strukturlarında və törəmə müəssisələrində işləyib. 2023-cü ilin aprelindən fondun strategiya və aktivlərin idarə olunması üzrə idarəedici direktoru, həmçinin idarə heyətinin üzvü olub. 2024-cü ilin fevralında KTJ-nin direktorlar şurasına daxil edilib.
Otenşiyev 2026-cı il iyulun 20-də KTJ-nin idarə heyətinin sədri postunda Talgat Aldıbergenovu əvəzləyib. Saxlanılanadək şirkətə dörd aydan az rəhbərlik edib.
“Samruk-Kazına” fondu 2008-ci ildə Qazaxıstanın o zamankı prezidenti Nursultan Nazarbayevin fərmanı ilə yaradılıb. Dövlət investisiya holdinqi ölkənin strateji aktivlərini idarə edir; portfelinə “KazMunayQaz”, KTJ, “Kazatomprom”, “Air Astana”, “Kazakhtelecom” və KEGOC daxildir. Fondun yeganə səhmdarı Qazaxıstan hökumətidir, aktivlərinin dəyəri isə on milyardlarla dollarla ölçülür.
KTJ ölkənin ən iri nəqliyyat-logistika holdinqidir və 16 min kilometrdən artıq magistral dəmir yolu şəbəkəsini idarə edir. Şirkət Çin və Avropanı birləşdirən beynəlxalq nəqliyyat dəhlizinin əsas hissələrindən birinə xidmət göstərir. 2026-cı ildə onun səhmlərinin IPO vasitəsilə satışa çıxarılması nəzərdə tutulurdu; son hadisələrdən sonra planın gələcəyi qeyri-müəyyən qalıb. KTJ-nin də yeganə səhmdarı “Samruk-Kazına”dır.
Saxlanılmalardan bir həftə əvvəl, noyabrın 4-də baş nazir Oljas Bektenov fondun və tabeli şirkətlərinin rəhbərliyini investisiya layihələrinin icra müddətlərini dəfələrlə pozduqlarına görə tənqid etmişdi. O, fondun doqquz aylıq fəaliyyətinin nəticələrinə həsr edilən direktorlar şurasının iclasında iradlarını səsləndirib.
Bektenov müəyyən olunmuş qrafiklərə əməl olunmasına nəzarətin gücləndirilməsini, satın alınan mal, iş və xidmətlərdə yerli istehsalın payını yüksəltmək üçün işlərin davam etdirilməsini tapşırıb. Araşdırma davam edir, işin bütün təfərrüatları isə hələ açıqlanmayıb.
