QafqazNews JAMnews-a istinadən xəbər verir ki, Ukrayna Prezidenti Volodimir Zelenski noyabrın 12-də Dublin şəhərində keçirilən IX Avropa Siyasi Birliyi sammiti çərçivəsində Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevlə görüşüb.
Zelenski Telegramda yazıb ki, sammitdə onun ilk görüşü Əliyevlə olub və tərəflər münasibətlərin inkişaf etdiyini bildiriblər. Ukrayna prezidentinin sözlərinə görə, danışıqların əsas mövzusu Ukraynanın dron istehsalı proqramı çərçivəsində əməkdaşlıq olub.
"İlk növbədə, Dron Sazişi. Müqavilələr artıq imzalanıb və sifarişləri genişləndirmək üzərində çalışırıq", — Zelenski qeyd edib. Lakin Azərbaycanın rəsmi bəyanatında dronlar, müdafiə və ya hərbi əməkdaşlıq barədə heç nə yazılmayıb; sənəd iqtisadi və ticarət əlaqələri, nümayəndə dəyişikliyi və Azərbaycanın göndərdiyi elektrik avadanlığına görə Zelenskiyə təşəkkür üzərində fokuslanıb.
Azərbaycan mətbuatı isə Zelenskinin açıqlamasına istinad edərək dron müqavilələrindən yazıb. Bu ilin aprelində də Zelenskinin Qəbələyə səfəri zamanı Bakı-Kiyev hərbi əməkdaşlığı gündəmə gəlmiş, iki prezident altı sənəd imzalamışdı; onların məzmunu tam açıqlanmamışdı.
Ukraynanın "Dron Sazişi" çərçivəsi hökumətlərarası mexanizmdir və əsasən dronlar, PUA-lar və əleyhdron texnologiyalarının paylaşılması, birgə istehsal və texnologiya transferini nəzərdə tutur. Sazişlərdə texnologiyanın istifadə üçün verilməsi, intellektual mülkiyyət hüquqlarının Ukraynada qalması və üçüncü ölkəyə satışdan 20 faiz gəlirin Ukrayna büdcəsinə köçürülməsi kimi maddələr var. Sazişlərdə iştirakçılar arasında Litva, Latviya, Estoniya, Niderland, Danimarka, Səudiyyə Ərəbistanı, BƏƏ, Qətər və Azərbaycan adı çəkilib.
Zelenski Dublində müqavilələrin növləri, sayı, dəyəri və ya hansı şirkətlərin icra edəcəyi barədə təfərrüat verməyib. Ukrayna ilə əməkdaşlıq çərçivəsində Azərbaycan tərəfi ilə hava hücumundan müdafiə, dron əleyhinə texnologiyalar və müdafiə sənayesində birgə istehsal məsələləri müzakirə edilib.
Bakı həmin məsələni ictimaiyyət qarşısında detallandırmamaqda ehtiyatlı davranır. Bu mövqenin əsas səbəbi Rusiyayla münasibətlərdə yaranmış gərginlik və sonradan münasibətlərin bərpası cəhdləri ilə bağlıdır. 2024-cü ilin dekabrında AZAL-a məxsus sərnişin təyyarəsinin Rusiya hava müdafiə sisteminin atəşi nəticəsində vurulması — 38 nəfərin ölümü ilə nəticələnən hadisə Bakı ilə Moskva arasında gərginlik yaratmışdı; aprel ayında tərəflər bu insidentin təsadüfən baş verdiyini etiraf etmişdilər.
Bakı ilə Moskva münasibətlərinin bərpası cəhdləri nəticəsində Azərbaycan səviyyəsində diqqətli yanaşma görünür. Məsələn, iyunun 5-də Azov dənizində Rostova gedən iki yük gəmisinin dronlarla vurulması və həmin gəmilərdə azərbaycanlı dörd şəxsin həlak olması ilə bağlı rəsmi açıqlamada tərəf göstərilməyib. Eyni səbəbdən Rusiya Duma və ya heç bir rəsmi orqan hələlik Dublindəki prezident görüşünə rəsmi münasibət bildirməyib.
Zelenski həmçinin Energetika dəstəyi məsələsini qaldırıb və Azərbaycandan Ukraynanın kritik infrastrukturunu və loqistikasını qışa hazırlamaq üçün dəstək göstərməsini xahiş edib. O, sammitdə enerji dəstəyini Ukraynanın prioritetlərindən biri olduğunu vurğulayıb və Azərbaycan şirkətlərinə Ukraynada fəaliyyətlərini davam etdirdikləri üçün təşəkkür edib. Azərbaycanın humanitar yardımlarının ümumi həcminin 50 milyon dolları ötdüyü, ölkənin İrpinə beş elektrik avtobusu bağışladığı və məktəb ilə xəstəxananın bərpasında kömək etdiyi vurğulanıb.
Analitlər qeyd edirlər ki, Bakı çoxvektorlu xarici siyasət apararaq eyni zamanda Kiyevlə müdafiə sazişləri imzalayır və Moskva ilə münasibətləri normallaşdırmağa çalışır. Dublindəki görüş bu balanslaşdırma siyasətinin təzahürüdür: Kiyev hərbi əməkdaşlığı açıq danışır, Bakı isə rəsmi kommunikasiya və açıqlamalarda əsasən iqtisadi və humanitar tərəfləri önə çəkir. Lakin müqavilələrin həcmi artdıqca bu tarazlığı qorumaq daha çətin ola bilər.
