QafqazNews Konkret.az-a istinadən xəbər verir ki, 1985-ci il fevralın 7-də ABŞ-ın Narkotiklərlə Mübarizə İdarəsinin (DEA) Quadalaxarada çalışan xüsusi agenti Enrike “Kiki” Kamarena həyat yoldaşı ilə görüşmək üçün ABŞ baş konsulluğunun binasından çıxarkən qaçırılıb. Meksikanın korrupsiyalaşmış təhlükəsizlik əməkdaşları onu zorla avtomobilə mindiriblər.

Agentin oğurlanması Vaşinqtonla Mexiko arasında diplomatik qarşıdurma yaradıb. Hadisə DEA-nın genişmiqyaslı qətl istintaqına və Latın Amerikasında narkotik şəbəkələrinə qarşı əməliyyata yol açıb.

Keçmiş dəniz piyadası Kamarena 1985-ci ilin əvvəlində Quadalaxara kartelinin əsas hədəflərindən birinə çevrilmişdi. Təşkilata Miqel Anxel Feliks Qalyardo (“El Padrino”), Rafael Karo Kintero və Ernesto Fonseka Karrilyon (“Don Neto”) rəhbərlik edirdi. Agent kartelin daxilində gizli işləyərək onun quruluşu və narkotik istehsalı haqqında məlumatlar toplayırdı.

Kamarenanın əldə etdiyi հետախուզական məlumatները 1984-cü ilin noyabrında Çivavua ştatındakı “Ranço Buffalo” plantasiyasına Meksika hərbçilərinin basqınında mühüm rol oynadı. Təxminən 2 500 akr ərazini tutan sahədə minlərlə insan çalışırdı. Əməliyyat zamanı dəyəri milyardlarla dollar olan 10 min tondan çox marixuana götürülərək məhv edildi. Bu, o vaxta qədər narkotik ticarəti tarixində kartellərdən birinə vurulan ən böyük maliyyə zərbələrindən sayılırdı.

Plantasiyanın məhv edilməsindən qəzəblənən kartel rəhbərləri məlumatın ABŞ-ın Quadalaxaradakı konsulluğunda çalışan bir şəxsdən sızdığını düşünürdülər. Karo Kintero və Feliks Qalyardo DEA-nın hansı bilgilərə sahib olduğunu və onları kimin ötürdüyünü öyrənmək üçün Kamarenanı qaçırmaq qərarına gəldilər.

Fevralın 7-də saat 14:00 radələrində agent həyat yoldaşı Mika ilə nahara getmək üçün avtomobilinə yaxınlaşarkən beş silahlı şəxs yolunu kəsdi. Onların arasında Meksika Federal Təhlükəsizlik İdarəsinin (DFS) korrupsioner əməkdaşları da vardı. Şəxsiyyət nişanlarını göstərdikdən sonra Kamarenanın başına gödəkçə keçirdilər və onu bej rəngli “Volkswagen Atlantic”ə mindirdilər.

Bir neçə saat sonra kartel üzvləri meksikalı pilot Alfredo Zavala Aveları da ələ keçirdilər. O, narkotik plantasiyasının yerini müəyyənləşdirməyə kömək edən hava kəşfiyyatı uçuşlarını həyata keçirmişdi. Kamarena və Zavala Quadalaxarada, Lope de Veqa küçəsi 881-dəki, ciddi mühafizə olunan kartel malikanəsində saxlanılırdı.

Kamarenaya burada 30 saatdan artıq işgəncə verildi və байцаğa məruz qaldı. Kartellə əməkdaşlıq edən həkim Humberto Alvares Maçainin dindirmə zamanı agentin huşunu itirməməsi üçün ona stimullaşdırıcı preparatlar vurduğu iddia edilir. İşgəncə və sorğu prosesi kasetlərə yazılırdı.

1985-ci il martın 5-də Kamarenanın və Zavalаnın cəsədləri Miçoakan ştatında, La Anqostura kəndinin yaxınlığında yol kənarında tapıldı. Ağır işgəncələr nəticəsində eybəcər hala düşmüş cəsədlər plastik örtüyə bükülmüşdü.

ABŞ rəsmiləri qətlin arxasında narkokartelin dayanması ilə yanaşı, Meksikanın dövlət strukturlarının mümkün rolundan da narahat idilər. Xüsusən Karo Kinteronun DFS-in himayəsi altında şəxsi təyyarə ilə Quadalaxaradan çıxmasına şərait yaradılması Vaşinqtonda ciddi narazılıq doğurdu. Bundan sonra ABŞ “Legenda” adlı genişmiqyaslı əməliyyata başladı.

DEA əməkdaşı Hektor Berreyesin rəhbərlik etdiyi qrup yerli təhlükəsizlik qurumlarının bəzi hissələrinə etibar etmədən ayrıca istintaq apardı. Şahidlər dindirildi, kartelin əlaqələri araşdırıldı, rəhbərləri isə Latın Amerikasının müxtəlif ölkələrində izlənildi.

1985-ci ilin aprelində Karo Kintero Kosta-Rikada, dəbdəbəli malikanədə tapılaraq həbs edildi. Daha sonra Fonseka Karrilyon Puerto-Valyartada saxlanıldı. 1989-cu ilin aprelində Meksika Federal Polisinin komandiri Gilermo Qonsales Kalderoni Quadalaxarada kartelin əsas rəhbəri Feliks Qalyardonun tutulmasına rəhbərlik etdi.

Həbslər Quadalaxara kartelinin dağılmasına, onun əvəzinə rəqabət aparan regional narkotik qruplaşmalarının yaranmasına gətirib çıxardı. Sonradan Sinaloa və Tixuana kartelləri kimi tanınan təşkilatlar da bu parçalanma nəticəsində gücləndilər.

“Legenda” əməliyyatının mübahisəli məqamlarından biri 1990-cı ildə baş verdi. DEA-nın maliyyə ayırdığı şəxslər həkim Humberto Alvares Maçaini Quadalaxaradan qaçıraraq Texas ştatının El-Paso şəhərinə apardılar. Məqsəd onu Kamarena qətlində iştiraka görə ABŞ-da mühakimə etmək idi.

Bu addım ABŞ və Meksika arasında hüquqi mübahisə yaratdı. Həmçinin ekstradisiya və xarici ölkədə şəxsin zorla tutulması ilə bağlı ABŞ Ali Məhkəməsinin mühüm qərarlarından birinə zəmin hazırladı.

Kamarenanın xatirəsi ABŞ-da narkotiklərə qarşı mübarizənin simvollarından birinə çevrildi. Onun doğulduğu Kaliforniyanın Kalexiko şəhərində “Qırmızı lent həftəsi” təşəbbüsü başladı. Sonradan ölkə üzrə yayılan kampaniya hər il milyonlarla şagird, müəllim, valideyn və ictimaiyyət nümayəndəsinin iştirak etdiyi maarifləndirmə tədbirlərindən birinə çevrildi.

Kamarena dövlət strukturlarına nüfuz etmiş cinayətkar şəbəkələrin və korrupsiyanın təsiri altında işlэж, үүргээ yerinə yetirərkən həyatını itirmiş agent idi. Onun qətli ABŞ tarixində narkotiklərlə mübarizənin ən ağır səhifələrindən biri kimi qaldı və narkotik ticarətinin cinayət qruplaşmalarından əlavə dövlət institutları, beynəlxalq münasibətlər və cəmiyyətlərin təhlükəsizliyi üçün də təhdid yaratdığını göstərdi.