QafqazNews Konkret.az-a istinadən xəbər verir ki, bu gün idman zallarında işlədilən qaçış trenajorunun keçmişi İngiltərə həbsxanalarında məhbuslara tətbiq olunan cəza üsuluna dayanır.
Qurğunu ingilis mühəndisi Uilyam Kyubit (William Cubitt) hazırlayıb. O, həbsxanada işləmədən vaxt keçirən məhbusları gördükdən sonra onları fiziki işə cəlb etməyin yolunu axtarıb. Bunun nəticəsində saatlarla təkrarlanan hərəkət tələb edən mexanizm yaradılıb.
Taxta konstruksiya pilləli böyük çarx formasında idi. Məhbuslar çarxın pillələri üzərində dayanmadan addımlayaraq onu fırlatmalı olurdular. Pillələr aşağı endikcə yenidən yuxarı qalxır, hərəkət isə təkrar başlanırdı. Bu prosesdə insan addımlasa da, irəli getmirdi.
Məcburi iş bəzi günlərdə azı altı saat çəkirdi. Sonralar həmin qurğular İngiltərənin onlarla həbsxanasında quraşdırıldı. Bu, məhbusları fiziki cəhətdən yormaqla yanaşı, psixoloji baxımdan da sarsıdırdı. Həbsdə olduğu dövrdə yazıçı Oskar Uayld da Pentonvil həbsxanasında bu qurğuda işləməyə məcbur edilənlər sırasında olub.
1898-ci ildə qəbul olunmuş Həbsxanalar haqqında qanun həmin mexanizmlərin istifadəsinə son qoyulmasına zə groundwork. 1902-ci ilə qədər isə Britaniya həbsxanalarında sonuncу qurğu da fəaliyyətini dayandırdı.
Təxminən yarım əsr keçib, 1960-cı illərin sonlarında amerikalı mühəndislərdən biri mexanizmin evdə istifadə üçün nəzərdə tutulan müasir variantını bazara çıxarmağa başlayıb. Beləliklə, məhbusları cəzalandırmaq üçün düşünülmüş qurğu tədricən idman avadanlığına çevrilib.
Hazırda qaçış trenajorlarına dünyanın, demək olar ki, bütün idman zallarında rast gəlinir. İnsanlar sağlamlıq, dözümlülük və fiziki forma məqsədilə bu cihazlarda uzun müddət qaçırlar. Qarşılarında isə çox vaxt divar, televizor və ya telefon ekranı olur: hərəkət etsələr də, olduqları yer dəyişmir.
Qurğunun tarixindəki ziddiyyət də buradadır: vaxtilə Britaniya həbsxanalarında məhbuslara eyni hərəkəti saatlarla təkrarladan mexanizm indi idman zallarının geniş istifadə edilən avadanlıqlarından biridir. Cəzanın çətinliyi təkcə pillələrə qalxmaqdan yox, monotonluqdan və sərf olunan zəhmətin insanı heç bir yerə aparmamasından qaynaqlanırdı.
