QafqazNews Habertürk-ə istinadən xəbər verir ki, ABŞ Prezidenti Donald Trump, Çin Dövlət Rəhbəri Şi Cinping və Rusiya Prezidenti Vladimir Putin bu həftə Çində səfərdə üçtərəfli görüşdə bir araya gələcək.
APEC Zirvəsi çərçivəsində Cənub Çinində yerləşən Şıncın şəhərində keçiriləcək görüş üç ölkə liderlərinin bu formatda ilk birgə müzakirəsi olacaq və əsas gündəmi nüvə silahlarının yayılmasının qarşısının alınması təşkil edəcək.
Beyaz Sarayın sözçüsü Olivia Wales jurnalistlərə açıqlamasında Prezidentin dünyadakı nüvə silahlarının azaldılmasını müzakirə edəcəyini və Trump-a görə nüvə silahlarının yayılmasının son dərəcə təhlükəli olduğunu vurğuladığını bildirib.
Çin Xarici İşlər Nazirliyi görüşün perşembe günü Şıncində keçiriləcəyini açıqlayıb. Kremlin bəyanatında isə Putin-in zirvədə iştirak edəcəyi əvvəlcədən duyurulmuşdu.
Üç liderin bir araya gəlməsi format baxımından ilk olmasına rəğmən, onların ikitərəfli münasibətləri uzun tarixə malikdir. Şi 2013-cü ildən bəri Putin ilə onlarla dəfə görüşüb və iki ölkə arasında sıx münasibətlər formalaşıb.
Mənbədə bildirilir ki, Çin özünü Ukrayna savaşında neytral olaraq təqdim edib və mümkün barış arabulucusu kimi mövqe tutmağa çalışır. Lakin NATO müttəfiqləri Pekinin Moskvanın Ukraynadakı əməliyyatlarına mühüm dəstək verdiyini düşünür, o cümlədən silah istehsalını dəstəkləyən avadanlıq, texnologiya və görüntü məlumatlarının Rusiyaya verildiyi qiymətləndirilir.
Trump və Putin indiyədək yeddi dəfə üz-üzə görüşüblər; onların son görüşü 2025-ci ildə Alaskada baş tutub. Mənbə qeyd edir ki, ikitərəfli münasibətlər son aylarda güclənib.
Trump oktyabr ayında Rusiya istiqamətli yanacaq ixracına tətbiq olunan sanksiyaları ən azı altı ay müddətinə dayandırdığı üçün ölkədə tənqid olunmuşdu. Bu qərər dünya enerji bazarında Rusiya dizelinin artmasına imkan yaratmışdı. Həm Demokrat, həm də Respublikaçı partiyasından bir qrup Konqres üzvü bu addımı Moskvanın iqtisadi təzyiqə məruz qalmasını hədəfləyən federal qanuna zidd olmaqda ittiham etmişdi.
Mənbə həmçinin vurğulayır ki, ABŞ ilə Rusiya arasında son nüvə silahları müqaviləsinin müddəti fevral ayında bitib. Eyni zamanda Çinin nüvə arsenalını sürətlə genişləndirdiyi qeyd olunur.
ABŞ-lı rəsmilər görüşdən yeni və dərhal nəticə verəcək bir nüvə razılaşması çıxma ehtimalını aşağı qiymətləndirərək, toplantının daha çox başlanğıc xarakterli olduğunu bildirib. Bir yüksək rütbəli ABŞ rəsmisi "Hər hansı bir razılaşma gözləmirik. Bu görüşü liderlər səviyyəsindəki ilk təmas kimi başlanğıc nöqtəsi hesab edərdim" deyib.
Mənbə bildirir ki, üç liderin müzakirə etməsi planlaşdırılan digər mövzular arasında İran da var. Rusiyanın təxminən beş ildir davam edən Ukrayna müharibəsinin görüşdə müzakirə olunub-olunmayacağı isə hələ dəqiq deyil.
Ukrayna Prezidenti Volodimir Zelenskiy oktyabr ayında Trump, Şi və Putin arasında keçiriləcək üçtərəfli görüşün Kiyevə məsləhət verilmədən Ukraynanın gələcəyi ilə bağlı qərarlar doğura biləcəyinə dair narahatlıq ifadə etmişdi. Zelenskiy bu görüşün "Yalta 2, 3, 4" kimi nəticələnməsini istəmədiyini bildirmişdi və bununla 1945-ci ildə Krımda keçirilən Yalta Konfransına istinad etmişdi.
Mənbə həmçinin bildirir ki, yüksək rütbəli bir ABŞ rəsmisi Elon Musk-ın Trump ilə birlikdə Çinə səfər edəcəyini, lakin üçtərəfli görüşdə iştirak etməyəcəyini söyləyib.