QafqazNews Nocomment.az-a istinadən xəbər verir ki, İrəvanın qazılıq məsələsinin bərpası ilə bağlı çağırışlar Ermənistan mediasında əks-səda yaradır. Paşazadə İrəvan qəzılığının fəaliyyətinin yenidən gündəmə gətirilməsini “zamanın tələbi” kimi dəyərləndirib və Qərbi Azərbaycan məsələsinin aktuallığını vurğulayıb. Bununla əlaqədar ölkə mediası müxtəlif baxışları təqdim edib.
Qafqaz Müsəlmanları İdarəsinin sədri şeyxülislam Allahşükür Paşazadə bu mövzunu açıqlayıb. O, İrəvan Qazılığının fəaliyyətinin bərpasını müzakirə mövzusuna çevirdiyini və tarixi-dini irsin qorunmasının önəmli olduğunu bildirib. Noyabrın 2-də İrəvan Qazılığının tarixi üzərinə hazırlanan kitabın təqdimatı ilə bu müzakirə Ermənistan informasiya məkanında geniş işıqlandırılıb. Ermənistanın NEWS.am və Aravot kimi resursları Paşazadənin fikirlərini tənqidi kontekstdə yayımlayaraq, onun çıxışını Ermənistanın suverenliyinə yönəlmiş iddia kimi şərh edib.
Bildirildiyi kimi, Paşazadə bu mövzunu yalnız tarixi yaddaş məsələsi kimi deyil, deportasiya edilmiş azərbaycanlıların doğma yurdlarına qayıtmaq hüququ, mülkiyyət məsələləri, dini və mədəni irsin qorunması kimi məsələlərlə əlaqələndirib. O, bu yanaşmanın beynəlxalq müstəvidə müzakirə olunmasının vacibliyini vurğulayıb. Həmçinin deyilib ki, deportasiya olunmuş insanların qayıdış hüququnun müdafiəsi Ermənistanın sərhədlərinin dəyişdirilməsi üçün çağırış demək deyil.
Qərbi Azərbaycan mövzusu Ermənistanın tarixi-dini irsinin müdafiəsi çərçivəsində ayrıca əhəmiyyət daşıyır. İrəvan Qazılığının mövcudluğunu və onun tarixi kontekstini diqqətə alaraq, bu qurumun fəallığı Ermənistanda dini həyat və idarəçilik ənənələrinin davamlılığına yönələn arqumentlərə əsəs yaratmağa çalışır. Noyabrın 2-də təqdim olunan kitabın əsasını Azərbaycan, Gürcüstan, Türkiyə və Rusiyanın arxivlərində saxlanılan sənədlər təşkil edir. Bu, məsələnin beynəlxalq auditoriyaya çıxarılması baxımından mühüm sayılır.
Xəbərdə qeyd olunur ki, təkcə siyasi bəyanatlar kifayət etmir; tarixi xəritələr, arxiv materialları və dini qurumların fəaliyyəti üzrə araşdırmaların sistemli təqdimatı bu məsələnin rəğbətlə qarşılanmasına xidmət edir. İrəvan Qazılığının bərpası ideyasının əsas məqsədi dini və mədəni irsin qorunmasıdır. Lakin bunun Ermənistan ərazisində hansı hüquqi və institusional formada həyata keçiriləcəyi məsələsi hələ razılaşma tələb edir.
Digər tərəfdən, Ermənistanın dini və siyasi dairələrinin mövzuya reaksiyası iki ölkə arasında formalaşan sülh gündəliyinin həssas istiqamətlərindən biri kimi çıxış edir. Azərbaycanın maraqları baxımından əsas hədəf deportasiya olunmuş soydaşlarımızın hüquqlarının, tarixi irsimizin və dini abidələrimizin beynəlxalq səviyyədə tanınmasıdır.
