QafqazNews JAMnews-a istinadən xəbər verir ki, Almaniyanın ən böyük bankı Deutsche Bank-dan sızan sənədlərə görə, 2014–2020-ci illərdə bank Donald Trampın Bakıdakı otel layihəsi ilə bağlı iki şirkətin hesablarına daxil olan ödənişləri bir neçə dəfə şübhəli hesab edib.
Beynəlxalq jurnalistik araşdırma Inside Deutsche Bank 17 noyabr tarixində yayımlanıb. 50-dən çox mediadan 200-dən artıq jurnalistin iştirak etdiyi araşdırmanın Azərbaycana dair hissəsi rusdilli iStories portalı tərəfindən dərc olunub. Jurnalistlərə iki xəbərçi Hindistan və Cənubiyafrikanın mətbuatına 15 milyondan çox daxili bank sənədi — elektron məktublar, müştəri sənədləri və risk qiymətləndirmə materialları təqdim edib.
Məsələ 2012-ci ildə tikintisinə başlanmış, lakin heç vaxt istifadəyə verilməmiş 33 mərtəbəli Trump International Hotel & Tower Bakı kompleksi ilə bağlıdır. Layihədə Trampın tərəfdaşları vaxtında Azərbaycan Nəqliyyat Naziri Ziya Məmmədovun yaxınları olub. Trampın şirkəti layihədən 2016-cı ilin sonlarında çıxdığını bildirib; Trampın maliyyə bəyannaməsinə görə 2015-ci ildə layihənin idarə olunmasına görə təxminən 2,5 milyon dollar, 2016-cı ildə isə bir qədər çox 300 min dollar alıb.
Layihəni idarə edən iki ABŞ şirkəti DT Marks Baku və THC Baku Services olub və məhz bu şirkətlərin bank hesabları sənədlərdə əksini tapır. Araşdırmaya görə, Deutsche Bank DT Marks Baku hesabına göndərilən ödənişi ilk dəfə 2014-cü ilin avqustunda şübhəli olaraq qeyd edib; vəsait Danske Bankın Estoniya şöbəsinin adının çəkilmədiyi bir müştərisindən gəlmişdi və ödənişin məqsədi ilə göndərən və alıcı arasındakı münasibətin mahiyyəti müəyyən edilməmişdi.
2015-ci ilin aprelində THC Baku Services-ə Böyük Britaniya qeydiyyatlı Faberlex adlı boş şirkətdən 141 000 dollardan bir qədər çox vəsait daxil olub. Faberlex “Azerbaijani Laundromat” adlı pul yuma sxeminin əsas iştirakçılarından biri hesab edilir. Deutsche Bank sonrakı illərdə də bu hesablara daxil olan bir neçə əməliyyatı şübhəli sayıb; bankın daxili təhlilləri həmin vəsaitləri həm “Azerbaijani Laundromat”, həm də Kremlin yaxın oligarklarla əlaqəli rus pul yuma şəbəkəsi ilə bağlayıb.
Bankın 2020-ci ilin mayına tarixli daxili sənədinə əsasən, Trampın Bakıdakı şirkətlərinin hesabları ilə bağlı şübhəli əməliyyatların ümumi məbləği 3 milyon dollardan artıqdır.
“Azerbaijani Laundromat” nədir sualına gəlincə, bu, 2017-ci ilin sentyabrında Təşkilatlanmış Cinayətkarlığa və Korrupsiyaya Qarşı Hesabatlılıq Layihəsi (OCCRP) tərəfindən açıqlanmış pul yuma sxemidir. Araşdırmaya görə, 2012–2014-cü illərdə təxminən 2,9 milyard dollar Böyük Britaniyada qeydiyyatdan keçmiş boş şirkətlər vasitəsilə, əsasən Danske Bankın Estoniya şöbəsi üzrə köçürülüb; həmin vəsaitlərin bir hissəsi Avropa siyasətçilərinə yönəldilib, bir qismi isə elitanın lüks xərclərinə sərf edilib. Azərbaycan hakimiyyəti həmin araşdırmanın nəticələrini o zaman rədd etmişdi.
Sızan sənədlər Vaşinqtonla Bakı arasında münasibətlərin yaxınlaşdığı dövrlə üst-üstə düşür: 2025-ci ilin avqustunda Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev Ağ Evdə Donald Tramp və Ermənistan Baş naziri Nikol Paşinyan ilə birlikdə ümumi bəyannamə imzalamışdı.
Deutsche Bank jurnalistlərin suallarına cavab olaraq şübhəli əməliyyat hesabatlarını açıqlamağa qanunun mane olduğunu, hadisələrin isə “bir neçə il öncə” baş verdiyini və bu gün “fərqli bank” olduqlarını qeyd edib. Trump Organization sorğuya cavab verməyib, Ağ Ev jurnalistləri şirkətə yönləndirib. Danske Bank isə pul yuma “heç vaxt baş verməməli idi” deyərək məsələni 2022-ci ildə danimarka və ABŞ orqanlarının qərarları ilə bağlandığını bildirib.
Azərbaycani rəsmilər isə sızmış sənədlər barədə hələ rəy bildirməyiblər.