QafqazNews Sputnik-a istinadən xəbər verir ki, İran tamamilə yerli bilik əsasında yaradılacaq ilk Tokamaq sistemi üzərində çalışır.
İran Atom Enerjisi Təşkilatının rəhbəri Məhəmməd Eslami bazar günü İran telekanalına verdiyi açıqlamada belə bir layihənin ölkənin elmi imkanlarını və ən qabaqcıl elmi güclərlə ayaqlaşma qabiliyyətini nümayiş etdirdiyini bildirib. O, “ümid edirik ki, 100% yerli bilikdən istifadə edilərək hazırlanacaq ilk İran Tokamaq-ı planlaşdırılan qrafikə uyğun olaraq işə salınacaq” demişdir.
İranın Qabaqcıl Texnologiyalar Şirkətinin rəhbəri Əli Nuruzinin sözlərinə görə, yerli Tokamaq-ın texniki xüsusiyyətləri və tətbiq sahələri genişdir. O, prosesdə əmələ gələn şüalanmanın radiofarmasötiklərin istehsalı və qabaqcıl tibbi diaqnostika sistemlərində istifadə oluna biləcəyini vurğulayıb.
Nuruzi əlavə edib ki, məqsəd daxili itkisi olmadan çox yüksək cərəyan yarada və ötürə bilən sistem əldə etməkdir.
Dünya üzrə yalnız bir neçə ölkənin yerli Tokamaq dizayn etmək, tikmək və işlətmək üçün kifayət qədər bilik və sənaye bazasına malik olduğu bildirilir. Tokamaq anlayışı 1950-ci illərdə sovet nüvə fizikləri tərəfindən ilk dəfə nəzəri olaraq ortaya qoyulub. Böyük həcmdə, xalis enerji qazancı verən Tokamaq füzion reaktorlarının yaradılması demək olar ki, məhdudiyyətsiz, təmiz və təhlükəsiz enerji potensialı vəd edir, bu da sənaye, hesablama və kosmos tədqiqatlarında irəliləyişə imkan verə bilər.
Bununla belə, bu arzu gerçəkləşməsi üçün həlledilməli olan bir sıra texniki, nəzəri və mühəndislik problemləri mövcuddur.
İran 1970-ci illərdən bəri müstəqil təcrübəvi füzion proqramına malikdir və artıq bir neçə kiçik təcrübəvi tədqiqat Tokamaq-ı işlədir — onlardan biri rus istehsalı, biri Çin istehsalı və üçü İrana məxsusdur.
Mətnə görə, İranın nüvə tədqiqatı və mühəndislik bacarıqları böyük və inkişaf etmiş STEM ekosisteminə əsaslanır; bu, onun sülh məqsədli nüvə proqramında, o cümlədən tam nüvə yanacaq dövriyyəsi və sentrifqa mühəndisliyi imkanlarında və dünya səviyyəli radiofarmasötik sənayesində böyük irəliləyişlər əldə etməsinə imkan verib.