QafqazNews Demokrat.az-a istinadən xəbər verir ki, ana və qız arasında anlaşılmazlıqlar xüsusilə yeniyetməlik dövründə üzə çıxa bilər. Psixoloq Elnur Rüstəmovun sözlərinə görə, bu yaşda qızlar dostluq, geyim, asudə vaxt və gələcəklə bağlı qərarlarda daha sərbəst olmaq istəyirlər, analar isə təcrübələrinə əsaslanaraq onları səhvlərdən qorumağa çalışırlar.
Psixologiya Elmi-Tədqiqat İnstitutunun sədri bildirib ki, ana qayğı göstərmək niyyəti ilə sual versə də, qız həmin sualın arxasındakı narahatlığı hər zaman anlamaya bilər. Məsələn, hara getdiyi və nə vaxt qayıdacağı barədə suallar sakit şəkildə, səbəbi izah olunaraq verildikdə təhlükəsizlik söhbəti kimi qəbul edilir. Ancaq eyni suallar davamlı ittihamla səslənərsə, qız bunu ona etibar edilməməsi kimi başa düşə bilər.
Rüstəmov qeyd edib ki, bəzi ailələrdə qızların davranışına dair gözləntilər başqalarının fikirləri ilə ölçülür. Ailə dəyərlərini övladla bölüşmək vacibdir, lakin bu dəyərlərin ailə üçün mənası və gündəlik həyatda necə tətbiq olunduğu izah edilməlidir. Söhbətin “El nə deyər?” yanaşmasına söykənməsi qızın fikirlərini açıq bildirməsinə mane ola bilər.
Psixoloqun sözlərinə görə, müqayisə, kinayə və övladın etibar edərək danışdığı məsələnin sonradan mübahisədə onun əleyhinə işlədilməsi də ünsiyyəti zədələyir. Bu hallar təkrarlanarsa, qız evdə daha քիչ danışa, ana isə bunu uzaqlaşma kimi anlayıb nəzarəti gücləndirə bilər. Nəticədə hər iki tərəfin reaksiyası gərginliyi artırır.
Rüstəmovun fikrincə, sağlam ünsiyyətin эхдində uşağın sözünü sona qədər dinləmək dayanır. Övlad dostu ilə mübahisə etdiyini danışarkən valideyn dərhal məsləhət verməkdənsə, onu ən çox nəyin incitdiyini soruşa bilər. Həmçinin uşağın sadəcə dinlənilmək, yoxsa birlikdə həll yolu axtarmaq istədiyini öyrənmək həmin an ehtiyacını anlamağa kömək edir.
Valideyn uşağın hisslərini nəzərə alaraq qaydaları da aydın ifadə edə bilər. Evə qayıdış vaxtını əvvəlcədən razılaşdırmaq və plan dəyişdikdə xəbər verməsini istəmək buna nümunədir. Qaydalar aydın, ardıcıl və uşağın yaşına uyğun olmalıdır. Təhlükəsizliklə bağlı sərhədləri valideyn müəyyənləşdirir, geyim, maraqlar və asudə vaxt kimi gündəlik seçimlərdə isə övlada tədricən daha çox sərbəstlik verilə bilər.
Psixoloq əlavə edib ki, belə imkanlar uşağa ailə dəyərləri barədə sual verməyə, fikrini əsaslandırmağa və qərarlarının məsuliyyətini daşımağa şərait yaradır. Mübahisədən sonra söhbətə qayıtmaq da münasibətin vacib hissəsidir. Ana səsini qaldırdığına görə üzr istəyib, övladını dinləməyə hazır olduğunu bildirə bilər. Valideyn öz davranışına görə məsuliyyət götürməklə uşağa səhvini etiraf etməyi də öyrədir.
Rüstəmovun qənaətinə görə, münasibətdə etimadın göstəricilərindən biri övladın valideyninin onunla razılaşmayacağını bilsə belə, çətin məsələni evdə açıq danışa bilməsidir.
