QafqazNews Manset.az-a istinadən xəbər verir ki, noyabrın 12-də İrlandiyanın paytaxtı Dublində keçirilən Avropa Siyasi Birliyinin (ASB) 9-cu Zirvə Toplantısında 50-yə yaxın ölkənin dövlət və hökumət başçıları iştirak edib.
“Avropa – güclü, təhlükəsiz və əlaqəli” mövzulu görüşdə qitə ölkələrinin qarşılaşdığı çağırışlar və ortaq maraqlar ətrafında dialoq aparılıb. İştirakçılar rəqabətədavamlı iqtisadiyyat, innovasiya, nəqliyyat əlaqələri, enerji, təhlükəsizlik və müdafiə məsələlərini müzakirə ediblər.
Milli Məclisin deputatı Vüqar Rəhimzadə bildirib ki, tədbirlərin keçirildiyi məkandan asılı olmayaraq, Azərbaycanın mövqeyi beynəlxalq müzakirələrdə xüsusi diqqət çəkir. Onun sözlərinə görə, son altı ilin hadisələri ölkənin ədalət və beynəlxalq hüquqa əsaslanan mövqeyini nümayiş etdirib. Azərbaycan 44 günlük Vətən müharibəsində qələbə qazanıb, bir günlük antiterror tədbirləri ilə suverenliyini tam bərpa edib və 30 illik işğala son qoyub.
Deputatın qeyd etdiyi kimi, Ermənistana sülh təklif edilməsi regionda sabitlik və təhlükəsizliyin prioritet olduğunu göstərib. Ötən ilin avqustunda sülh sazişinin paraflanması Azərbaycanın diplomatik uğurlarından biri kimi qiymətləndirilib. Rəhimzadə ASB-nin Dublin toplantısında Prezident İlham Əliyevin keçirdiyi çoxsaylı ikitərəfli görüşləri və Avropa İttifaqı rəhbərliyi ilə təmasları ölkəmizə göstərilən marağın nümunəsi adlandırıb; bunu dövlət başçısının beynəlxalq nüfuzu ilə də əlaqələndirib.
Deputat xatırladıb ki, Azərbaycan ASB-nin əvvəlki toplantılarında da iştirak edərək regional təhlükəsizlik, enerji və nəqliyyat bağlantıları üzrə mövqeyini ifadə edib. Dublində rəqabətədavamlı Avropanın yaradılması mövzusunun gündəmə gəlməsini isə o, iqtisadiyyatın texnoloji yeniliklərdən, enerji təchizatının etibarlılığından, nəqliyyat şəbəkələrindən və dayanıqlı təchizat zəncirlərindən asılı olması ilə izah edib.
İlham Əliyev sammit çərçivəsində “Rəqabətqabiliyyətli Avropanın yaradılması – innovasiya, bağlantılar və əlçatan enerji” mövzusunda keçirilən dəyirmi masada Azərbaycanın Avropanın enerji təhlükəsizliyinə verdiyi töhfələrdən danışıb. O, 2022-ci ildə Azərbaycan və Avropa İttifaqı arasında enerji sahəsində strateji tərəfdaşlığa dair imzalanan Anlaşma Memorandumunu qeyd edib. Həmin vaxtdan Aİ-yə qaz ixracı 8 milyard kubmetrdən 13 milyard kubmetrə çatıb.
Prezident ixrac olunan qazın ölkənin ümumi ixracının yarısını təşkil etdiyini və təchizatın artırılmasının planlaşdırıldığını bildirib. Yeni yataqların kəşf edildiyini də diqqətə çatdırıb. Bakıdan İtaliyaya uzanan, yeddi ölkədən keçən və Bolqarıstandakı interkonnektorlarla Aİ-nin 10 ölkəsinə qaz çatdıran boru kəmərinin tam yüklə işlədiyini deyən dövlət başçısı onun genişləndirilməsinin vacibliyini vurğulayıb. Yunanıstan və İtaliya istiqamətindəki kəmərin ötürmə gücü 10 milyard kubmetrdən 11,2 milyard kubmetrə qaldırılıb.
Rəhimzadənin fikrincə, Azərbaycanın enerji layihələrində iştirakı və təşəbbüsləri ölkənin qlobal enerji təhlükəsizliyinə töhfəsini artırır. Coğrafi mövqe də ölkənin davamlı inkişafına, iqtisadi və siyasi çəkisinin möhkəmlənməsinə təsir edən amillərdəndir. Tərəfdaşlarla münasibətlərin yeni istiqamətlərdə inkişafı qarşılıqlı səfərlərdə müzakirə olunan məsələlərdə və imzalanan sənədlərdə əks olunur.
Deputatın sözlərinə görə, Dublin sammiti çərçivəsində Prezident İlham Əliyevin ikitərəfli görüşləri qarşı tərəflərin müraciəti əsasında keçirilib. O, bunu Davos və Münxen də daxil olmaqla, digər platformalardakı təmaslarla yanaşı, Prezidentin şəxsi nüfuzunu və Azərbaycanın etibarlı dialoq tərəfdaşı kimi mövqeyini göstərən nümunə kimi təqdim edib.
İlham Əliyev Böyük Britaniyanın Baş naziri Endi Börnhem ilə görüşüb. Tərəflər “Strateji Tərəfdaşlıq haqqında Birgə Bəyannamə” imzalayıblar. Sənəd 30 ildən artıq sürən enerji əməkdaşlığını strateji səviyyəyə yüksəldib, bərpaolunan enerji, yüksək texnologiyalar və süni intellekt sahələrində əməkdaşlıq üçün əsas yaradıb.
Dublində Ukrayna Prezidenti Volodimir Zelenski və Moldova Prezidenti Maya Sandu ilə iqtisadi-ticari əməkdaşlıq, Bolqarıstanın Baş naziri Rumen Radev, Yunanıstanın Baş naziri Kiriakos Mitsotakis və Rumıniya Prezidenti Nikusor Dan ilə enerji tərəfdaşlığının perspektivləri müzakirə olunub. Çexiyanın Baş naziri Andrey Babişlə söhbətdə ticarət və investisiya məsələlərinə toxunulub. Prezident, həmçinin Litva Prezidenti Gitanas Nauseda ilə görüşüb.
Avropa İttifaqı Şurasının Prezidenti Antonio Koşta ilə görüşdə tərəflər Azərbaycan-Aİ əlaqələrini müzakirə ediblər. Koşta münasibətlərin inkişafından məmnunluğunu ifadə edib, Azərbaycana səfərini yada salıb və dialoqu davam etdirmək üçün İlham Əliyevi Aİ-yə dəvət edib. Prezident Azərbaycanın Aİ-nin enerji təminatındakı roluna diqqət çəkərək, ölkəmizin hazırda qurumun 10 üzvünə qaz ixrac etdiyini bildirib.
Görüşdə qaz təchizatının davamlılığı üçün uzunmüddətli müqavilələrin və maliyyə mexanizmlərinin yenidən nəzərdən keçirilməsinin əhəmiyyəti qeyd olunub. Azərbaycan, Gürcüstan, Türkiyə və Bolqarıstan arasında bərpaolunan enerjinin Avropa bazarına çıxarılması ilə bağlı razılaşma da müzakirə edilib. Aİ tərəfi Naxçıvan dəmir yolu layihəsinin qiymətləndirilməsinin tezliklə başa çatacağını bildirib. Tərəflər Orta Dəhlizin əhəmiyyətini, nəqliyyat və bağlantıların inkişafını da nəzərdən keçiriblər.
Avropa İttifaqının yüksəkvəzifəli şəxslərinin Azərbaycana səfərləri də tərəfdaşlıq əlaqələrinin dinamikasını göstərir. 2025-ci ildə Aİ-nin ali nümayəndəsi Kaya Kallas və genişlənmə üzrə komissarı Marta Kos Bakıda Prezident İlham Əliyevlə görüşüblər. 2026-cı ilin martında isə Aİ Şurasının Prezidenti Antonio Koşta və Avropa Komissiyasının enerji və mənzil məsələləri üzrə komissarı Dan Yorgensen Azərbaycana gələrək dövlət başçısı ilə danışıqlar aparıblar.
Rəhimzadə Azərbaycanın beynəlxalq gündəliyinin Avropa ilə əlaqələrlə məhdudlaşmadığını vurğulayıb. Mərkəzi Asiya, MDB məkanı və İslam dünyası ilə münasibətləri xarici siyasətin digər mühüm istiqamətləri kimi göstərən deputat, bu bölgələrdə əməkdaşlığın institusional əsaslarının genişlənməsinin, beynəlxalq təşkilatlarda rəhbər mövqelərin və böyük tədbirlərə ev sahibliyinin ölkənin diplomatik fəaliyyətini artırdığını qeyd edib.
Azərbaycan 2028-ci ildə Avropa Siyasi Birliyinin sammitini qəbul edəcək. Prezident İlham Əliyev 2026-cı il mayın 4-də İrəvanda keçirilən 8-ci Zirvə Görüşündə videobağlantı ilə çıxış edərək Azərbaycanın namizədliyinin qəbul olunduğunu və ölkənin 2028-ci ilin mayında ASB iştirakçılarını qarşılayacağını bildirib.
Deputatın sözlərinə görə, sammitə ev sahibliyi etmək Azərbaycana həm beynəlxalq tədbir təşkil etmək, həm də Avropa ölkələri ilə siyasi dialoqu genişləndirmək imkanı verəcək. Bakı toplantısının dövlət və hökumət başçılarını, eləcə də Avropa institutlarının rəhbərlərini bir araya gətirərək ümumi məsələlərin müzakirəsinə, ikitərəfli əlaqələrin genişləndirilməsinə və yeni əməkdaşlıq istiqamətlərinin müəyyənləşdirilməsinə şərait yaradacağı bildirilib.