QafqazNews Konkret.az-a istinadən xəbər verir ki, 1815-ci ilin dekabrında Parisdə yerləşən KonSyerjeri həbsxanasında edam hökmü gözləyən qraf Antuan de Lavalet qeyri-adi üsulla azadlığa çıxıb. Napoleon Bonapartın tərəfdarı və Fransanın keçmiş baş poçt direktoru olan 46 yaşlı qraf dövlətə xəyanətdə təqsirli bilinərək gilyotinə məhkum edilmişdi.
Kral XVIII Lüdovik Bonapart tərəfdarlarına qarşı sərt mövqeyini nümayiş etdirmək istəyirdi. Qrafın bağışlanması üçün edilən müraciətlər qəbul olunmamış, hökmün icrasına isə az vaxt qalmışdı.
Edamdan bir gün əvvəl 34 yaşlı həyat yoldaşı Emili qızları ilə birlikdə onu görməyə gəldi. Qrafinya geniş yun geyim, xəz astarlı üst paltar və sifətini gizlədən qara duvaq taxmışdı. Xəstə olduğundan çətinliklə hərəkət edən Emili həbsxana işçilərinə əvvəllər də qəmgin və ağlayan halda görünmüşdü.
Bu dəfəki gəlişinin məqsədi vida etmək deyildi. Gözətçilər qapının arxasında olarkən Emili ərinə planını izah etdi: Lavalet qadın paltarını geyinib duvaq salmalı, üzünü isə ipək yaylıqla örtməli idi.
Qrafinya ərinin libasını geyinərək kameranın qaranlıq hissəsindəki pərdənin arxasında oturdu. Əlinə kitab alıb oxuyurmuş kimi göründü. Boyca balaca olan qraf başını aşağı əydi, gözlərinə nazik batist yaylıq tutdu və hönkürtü ilə ağlamağa başladı. Ağlayan qızını da yanına alıb dəhlizlə irəlilədi.
Onu kədər içində olan zadəgan xanımı hesab edən gözətçilər hörmətlə kənara çəkildilər. Lavalet maneəsiz şəkildə həbsxanadan çıxdı və onu gözləyən qapalı palankinə mindi.
Təxminən 15 dəqiqə sonra nəzarətçi kameraya girərək məhbusu yoxlamaq istədi. Qrafın paltarında qaranlıqda oturan Emilidən cavab əvəzinə qadın gülüşü eşidildi. Həbsxanada həyəcan siqnalı verildi, Parisin çıxışları bağlandı və axtarışlara başlanıldı.
Lavalet gizli yerdə sığınacaq tapsa da, şəhərdən çıxmaq çətin görünürdü. Bu vaxt 38 yaşlı britaniyalı general ser Robert Vilsonun rəhbərliyindəki üç ingilis zabiti qrafinyanın etdiklərindən xəbər tutdu. Vaterloda Napoleonun ordusuna qalib gəlmiş britaniyalılar Fransanın düşmənləri sayılsa da, Vilson Emili de Lavaletin sədaqətindən təsirləndi. O və digər zabitlər qrafı edamdan qurtarmağı zabit şərəfinin tələbi hesab etdilər.
Vilson britaniyalı polkovnikin formasını qrafa geyindirdi. Sonra onu Britaniya nişanları olan açıq general faytonuna mindirib yola çıxdı. Səhər fayton şimaldakı Klisi keçidinə çatanda fransız keşikçiləri Britaniya generalını görüb kənara çəkildilər və müttəfiq ordunun yüksək rütbəli zabitinin arabasını yoxlamadılar.
Lavalet Fransadan çıxmağa nail oldu. Növbəti gün o, Belçikanın Mons şəhərində təhlükəsiz şəraitdə qəhvə içirdi. Fransa hakimiyyəti isə hadisəni cavabsız qoymadı: general Vilson və ona yardım edən britaniyalı zabitlər həbs edildi.
Məhkəmədə Vilsondan Fransanın düşməni sayılan Napoleonun tərəfdarını niyə xilas etdiyi soruşuldu. General belə cavab verdi: “İnsan qadının sədaqətinə və düşmənin cəsarətinə hörmət etməyi bacarmalıdır, cənab!”
Britaniyalı zabitlər üç ay müddətinə azadlıqdan məhrum edildilər. Qraf Lavalet isə sonradan Fransaya qayıtmasına şərait yaradan əfv aldı. Onun qaçışı Emili de Lavaletin sədaqəti və general Vilsonun zabit şərəfi ilə bağlı tarixi hadisə kimi yadda qaldı.
