QafqazNews Oxu.az-a istinadən xəbər verir ki, Prezident İlham Əliyevin noyabrın 12-də Dublində keçirilən Avropa Siyasi Birliyinin 9-cu Zirvə Toplantısında iştirakı Azərbaycanın Avropa ilə əlaqələri və regional diplomatiyadakı rolunu ön plana çıxarıb.

Sammitdə Azərbaycan Avropa İttifaqı ilə enerji təhlükəsizliyi və nəqliyyat əlaqələrini, Böyük Britaniya ilə strateji tərəfdaşlığı, Ermənistanla isə sülh prosesinin növbəti mərhələsini müzakirə edib. Bu təmaslar Bakının yalnız ayrı-ayrı layihələrə qoşulan deyil, regional və beynəlxalq təşəbbüslərin icrasında tərəfdaş kimi çıxış etdiyini göstərib.

Azərbaycanın bu mövqeyinin əsasını uzun müddət ərzində qurulan iqtisadi əlaqələr, enerji infrastrukturu, coğrafi mövqe və müxtəlif istiqamətləri əhatə edən diplomatik münasibətlər təşkil edir.

**Avropanın enerji təchizatında Azərbaycanın rolu**

Dublin toplantısında Avropanın rəqabət qabiliyyətinin yüksəldilməsi, enerji təchizatının əlçatan olması və yeni bağlantıların yaradılması əsas mövzulardan olub. Prezident İlham Əliyevin dəyirmi masa zamanı açıqladığı məlumata əsasən, 2022-ci ildə Avropa İttifaqı ilə energetika sahəsində strateji tərəfdaşlıq memorandumu imzalanandan sonra Azərbaycanın bu bazara qaz ixracı 8 milyard kubmetrdən 13 milyard kubmetrə yüksəlib.

İxrac həcminin artması ilə yanaşı, Avropanın təchizat mənbələrini şaxələndirmək, enerji təhlükəsizliyini möhkəmləndirmək və yeni infrastruktur əlaqələri yaratmaq məqsədi də var. Azərbaycanın boru kəmərləri, ixrac potensialı və planlaşdırılan enerji layihələri bu hədəflərlə uzlaşır. Buna görə Bakı ilə əməkdaşlıq Avropa üçün həm diplomatik, həm də iqtisadi və enerji təhlükəsizliyi əhəmiyyəti daşıyır.

Azərbaycanın töhfəsi neft-qaz sahəsi ilə məhdudlaşmır. Xəzər hövzəsindəki bərpaolunan enerji imkanları, yaşıl enerjinin ixracı və Orta Dəhlizin inkişafı ölkənin regional bağlantılardakı gələcək rolunu gücləndirir.

**Böyük Britaniya ilə tərəfdaşlığın genişlənməsi**

Sammit çərçivəsində Azərbaycan və Böyük Britaniya Strateji Tərəfdaşlıq haqqında Birgə Bəyannaməni mübadilə edib. Sənəd iki ölkənin 30 ildən çox müddətdə, əsasən enerji sahəsində qurduğu əməkdaşlığı daha geniş siyasi-iqtisadi müstəviyə keçirir.

Tərəfdaşlığın gündəliyinə müdafiə və təhlükəsizlik, müdafiə sənayesi, investisiya, innovasiya, təhsil və müasir texnologiyalar da daxildir. Beynəlxalq təhlükəsizlik və iqtisadi əlaqələrdə mühüm mövqeyi olan Böyük Britaniya ilə münasibətlərin yeni səviyyədə rəsmiləşdirilməsi Azərbaycanın əlaqələrini şaxələndirmək üçün əlavə imkanlar yaradır.

İlham Əliyev Avropa İttifaqı Şurasının Prezidenti Antonio Koşta ilə də görüşüb. Koşta Azərbaycan Prezidentini Avropa İttifaqına səfərə dəvət edib. Bu addım Bakı ilə Brüssel arasında dialoqun yüksək siyasi səviyyədə davamına maraq kimi qiymətləndirilir.

Tərəflər enerji əməkdaşlığından başqa, Orta Dəhliz və Naxçıvan dəmir yolu layihəsini də müzakirə ediblər. Görüşlərdə konkret iqtisadi layihələr və əməkdaşlıq mexanizmlərinin diqqət mərkəzində olması Dublin təmaslarının məzmununu müəyyənləşdirib.

**Azərbaycan-Ermənistan danışıqları**

İlham Əliyevin Ermənistanın baş naziri Nikol Paşinyanla görüşü sammitin regional əhəmiyyətini artıran təmaslardan biri olub. 2025-ci il avqustun 8-də Vaşinqtonda əldə olunan razılaşmalardan sonra Azərbaycan-Ermənistan münasibətlərində yeni mərhələ başlayıb. Dublindəki danışıqlarda bu mərhələnin praktiki məsələləri nəzərdən keçirilib.

Sərhədlərin delimitasiyası, nəqliyyat əlaqələri, qarşılıqlı ticarət, elektrik şəbəkələrinin birləşdirilməsi və etimadın gücləndirilməsi müzakirə olunan mövzular sırasında yer alıb. Azərbaycan ərazisindən keçərək Ermənistana 105 min ton yük daşındığı barədə açıqlama regionda iqtisadi əlaqələrin bərpasının konkret göstəricisi kimi təqdim olunub.

Bakı eyni zamanda Avropanın enerji və nəqliyyat təşəbbüslərində iştirak edir, Cənubi Qafqazda regional əməkdaşlıq mexanizmləri ilə bağlı danışıqlarda əsas tərəflərdən biri kimi çıxış edir. Ukrayna Prezidenti Volodimir Zelenski ilə görüşdə Azərbaycanın humanitar yardımı, eləcə də Qarabağ və Şərqi Zəngəzurda aparılan bərpa işləri də müzakirə olunub.

**Avropa Siyasi Birliyinin 2028-ci il sammiti Azərbaycanda keçiriləcək**

Azərbaycan 2022-ci ildə Praqada baş tutan ilk toplantıdan başlayaraq Avropa Siyasi Birliyinin müxtəlif sammitlərində iştirak edib. Prezident İlham Əliyev həmin tədbirlərdə Avropa liderləri ilə ikitərəfli və çoxtərəfli müzakirələr aparıb.

2028-ci ilin mayında Avropa Siyasi Birliyinin sammitinə Azərbaycan ev sahibliyi edəcək. Bu toplantı Avropa ölkələrinin liderlərini Azərbaycanda bir araya gətirməklə yanaşı, ölkənin təşəbbüslərini təqdim etməsi və yeni diplomatik-iqtisadi əməkdaşlıq imkanlarını müzakirə etməsi üçün şərait yaradacaq. Azərbaycanın ev sahibliyi təşəbbüsünün Ermənistan tərəfindən dəstəklənməsi Cənubi Qafqazda dəyişən münasibətlərin nümunələrindən biri olub.

Dublin sammitindəki təmasların əhəmiyyəti görüşlərin sayından çox, müzakirə edilən məsələlərin əhatə dairəsi ilə bağlıdır. Azərbaycan enerji, nəqliyyat, regional təhlükəsizlik və strateji tərəfdaşlıq mövzularında aparılan müzakirələrdə iştirak edib. Sammit ölkənin coğrafi mövqeyini enerji, nəqliyyat və diplomatik əməkdaşlıq imkanlarına çevirmək bacarığının beynəlxalq əlaqələrdəki rolunu göstərib.