QafqazNews Konkret.az-a istinadən xəbər verir ki, qədim Yunanıstanda imkanlı ailələrin qadınları arasında evdən kənar həyata az qatılanlar üstünlük təşkil edirdi. Onlar ev təsərrüfatını idarə edir, ailə qayğıları ilə məşğul olur, zinət əşyalarına diqqət yetirirdilər.
Bu qadınların çoxu işləmirdi, təhsil və savadlanmaq imkanları isə məhdud qalırdı. Bəzi imkanlı ailələr körpələrə süd vermək və ilkin qulluq göstərmək üçün dayələr tuturdu.
Bununla belə, cəmiyyətdə ənənəvi həyat çərçivəsindən kənara çıxan qadınlar da vardı. Hetaira adlandırılan bu qadınlar təhsili, dünyagörüşü, düşüncə səviyyəsi və müstəqil yaşayış tərzi ilə seçilirdilər.
Onların bir qismi musiqi, ədəbiyyat, fəlsəfə və incəsənətdən xəbərdar idi. Kişilərlə ailə-məişət münasibətlərindən əlavə, fikir mübadiləsi aparır, ziyafətlərə qatılır, fəlsəfi və siyasi müzakirələrdə iştirak edirdilər.
Hetairalar, əsasən, imkanlı və nüfuzlu himayədarların hesabına yaşayırdılar. Onların cəmiyyətdəki mövqeyi adi fahişələrinkindən fərqlənirdi. Gözəllikləri ilə yanaşı, söhbət və müzakirə bacarıqları, məclislərə canlılıq gətirmələri ilə də tanınırdılar. Bu fəaliyyət müəyyən cəhətlərinə görə Yapon geyşaları ilə müqayisə edilə bilər. Bununla yanaşı, intim münasibətlər də onların həyatının mühüm tərəflərindən idi.
Tarixdə adı qalan hetairalar arasında Herpillis və Afina Tayisi də var. Herpillis filosof Aristotellə yaxın münasibəti və onun oğlu Nikomaxın anası olması ilə tanınır. Afina Tayisi isə antik dövrün ən məşhur hetairalarından sayılır.
Tayis yalnız gözəlliyi ilə deyil, ağlı və cəsarəti, eləcə də dövrün qüdrətli hökmdarları ilə əlaqələri ilə də tarixdə iz buraxıb. O, Makedoniyalı İsgəndərin Şərq yürüşünə qatılmış və onun yaxın çevrəsində yer almışdı.
Tayisin adı eramızdan əvvəl 330-cu ildə Persopolisdə Əhəmənilər imperiyasına məxsus saray kompleksinin yandırılması ilə əlaqələndirilir. Tarixi rəvayətə görə, İsgəndərin də qatıldığı ziyafətdə Tayis farsların vaxtilə Afinanı yandırdığına cavab olaraq Persopolis sarayını oda verməyi təklif edib. İsgəndər və onun silahdaşları bu fikri dəstəkləyiblər.
Sarayın yandırılması Tayisin tarixdə tanınmasına səbəb olan ən məşhur hadisələrdən biridir. Ancaq onun bu hadisədə nə dərəcədə həlledici rol oynadığı tarixçilər arasında hələ də mübahisəlidir.
İsgəndər vəfat etdikdən sonra Tayisin Misir hökmdarı I Ptolemey Soterlə ailə qurduğu, onların üç övladının olduğu bildirilir. Afina küçələrində tanınan hetaira sonradan Misir sarayında nüfuz sahibi qadına çevrilib.
Qədim Yunanıstanda qadınların hamısı eyni həyat tərzini yaşamırdı. Ailəsinə bağlı, ev işlərini idarə edən, həyat yoldaşı və ana rolunu daşıyan qadınlarla ictimai məclislərdə görünən hetairaların həyatı bir-birindən xeyli fərqlənirdi.
Beləliklə, qədim yunan qadınlarının təcrübəsi müxtəlif idi: bəziləri əsasən ailə və ev təsərrüfatı ilə məşğul olur, digərləri isə filosoflar, sərkərdələr və hökmdarlarla eyni məclislərdə iştirak edərək bilik və nüfuzları ilə seçilirdilər.