QafqazNews Oxu.az-a istinadən xəbər verir ki, Azərbaycanda aqrar istehsalçılara tətbiq olunan vergi güzəştlərinin mərhələli azaldılması təklif edilir. Dəyişiklik qəbul olunarsa, 2027-ci il yanvarın 1-dən kənd təsərrüfatı məhsulları istehsalçılarının gəlir və mənfəət vergisi üzrə 100 faizlik güzəşti beş il ərzində 90 faiz təşkil edəcək. Beləliklə, gəlir və ya mənfəətin 10 faizi ümumi qaydada vergiyə cəlb olunacaq.
Təklif tam vergi azadolmasından mərhələli vergitutma sisteminə keçidi nəzərdə tutur. Bununla yanaşı, istehsalçılara verilən bir sıra digər vergi güzəştlərinin daha beş il qüvvədə saxlanması planlaşdırılır.
Milli Məclisin İqtisadi siyasət, sənaye və sahibkarlıq komitəsinin üzvü Rövşən Muradov bildirib ki, yeniliklərin ərzaq qiymətlərinə təsirini vergi yükü, istehsalın rentabelliyi və bazardakı tələb-təklif nisbəti nəzərə alınmaqla qiymətləndirmək lazımdır. Onun sözlərinə görə, verginin məbləği ilə yanaşı, onun istehsal xərclərinə, investisiya qərarlarına və məhsul təklifinə təsiri də önəmlidir.
Muradov qeyd edib ki, mənfəət vergisinin 20 faizlik dərəcəsi şəraitində mənfəətin 90 faizinə güzəşt tətbiq olunması vergidən əvvəlki mənfəətə görə 2 faizlik faktiki yük yaradır. Lakin bu, məhsulun maya dəyərinin və ya satış qiymətinin 2 faiz artacağı demək deyil: mənfəət vergisi hər istehsal vahidinə tətbiq edilən vergi ilə eyni qiymət mexanizmi üzrə işləmir.
Meyvə, tərəvəz, taxıl və digər bitkiçilik məhsullarında mümkün bahalaşma əlavə vergi öhdəliyinin istehsala və təklif qərarlarına təsirindən asılıdır. Komitə üzvü məhsuldarlıq, mövsümilik, saxlama imkanları və idxalla rəqabətin qiymətlərə daha çox təsir etdiyini vurğulayıb. ƏDV, sadələşdirilmiş vergi və istehsalda istifadə olunan əmlakla bağlı güzəştlərin davam etməsi də əlavə qiymət təzyiqini məhdudlaşdırır. Buna görə konkret məhsulların mütləq bahalaşacağını demək üçün əsas yoxdur.
Muradov qiymətlərin enməsi üçün daha real imkanların heyvandarlıqda, xüsusən mal və dana əti bazarında olduğunu bildirib. Kökəltmə məqsədilə gətirilən heyvanların ƏDV-dən azad olunması idxalın maliyyə yükünü azalda, təsərrüfatları daha çox heyvan tədarükünə və istehsal güclərini artırmağa həvəsləndirə bilər.
Bununla belə, güzəştin maya dəyərinə təsiri idxalçının vergi statusundan və ödənilən ƏDV-ni əvəzləşdirmək imkanından asılıdır; nəticə bütün təsərrüfatlarda eyni olmayacaq. Daxili bazarda ət təklifinin artması, başqa şərtlər dəyişmədikdə, qiymətlərin azalmasına və ya bahalaşma sürətinin zəifləməsinə şərait yarada bilər. Qoyun və quzu ətində oxşar nəticənin olub-olmaması güzəştin həmin heyvanlara şamil edilməsindən asılıdır. Digər kənd təsərrüfatı məhsulları üzrə ƏDV güzəştlərinin uzadılması isə birbaşa ucuzlaşmadan çox qiymət sabitliyinin qorunmasına xidmət edir.
Deputatın qənaətinə görə, islahat aqrar sahəyə dövlət dəstəyini saxlamaqla vergi uçotunun şəffaflığını artırmağı hədəfləyir. Dəyişikliyin səmərəsi vergi daxilolmaları ilə yanaşı, istehsalın genişlənməsi, məhsuldarlığın yüksəlməsi və daxili bazara sabit məhsul təchizatı əsasında ölçülməlidir. Ərzaq təhlükəsizliyinin gücləndirilməsi, yerli istehsalçıların rəqabət qabiliyyətinin və əhalinin alıcılıq imkanlarının qorunması əsas məqsədlər sırasındadır.
