QafqazNews Demokrat.az-a istinadən xəbər verir ki, bəzi hallarda insanın ölümü ilə nəticələnən hərəkət cinayət məsuliyyəti yaratmaya bilər. Zəruri müdafiə, cinayət törətmiş şəxsin tutulması və son zərurət qanunvericilikdə bu baxımdan ayrıca nəzərdə tutulub.
Vəkil Vüsalə Muradxanlı bildirib ki, Azərbaycan Respublikası Cinayət Məcəlləsinin 36–40-cı maddələri əməli cinayət hesab edilməkdən çıxaran halları müəyyənləşdirir. Onun sözlərinə görə, insan həyatının qəsdən alınması ağır cinayətlərdən olsa da, bəzi hüquqi vəziyyətlərdə ölümə səbəb olan davranış cinayət sayılmaya bilər.
Cinayət Məcəlləsinin 36-cı maddəsinə əsasən, şəxs özünün və ya başqalarının həyatını, sağlamlığını real və ictimai təhlükəli hücumdan qoruyarkən hücum edənə zərər yetirə bilər. Müdafiə zəruri həddi aşmadıqda əməl cinayət hesab olunmur. Məsələn, bıçaqla hücuma məruz qalan şəxs özünü qoruyarkən hücum edən ölürsə, bu hal onun avtomatik olaraq cinayət məsuliyyətinə cəlb ediləcəyi anlamına gəlmir. Hücumun təhlükəliliyi və müdafiənin həmin təhlükəyə uyğunluğu araşdırılmalıdır.
Digər hal cinayət törətmiş şəxsin tutulması ilə bağlıdır. Məcəllənin 37-ci maddəsi həmin şəxsi səlahiyyətli orqanlara təhvil vermək və ya yeni cinayət törətməsinin qarşısını almaq üçün zərər vurulmasını, başqa vasitələr nəticə vermədikdə və zəruri hədd keçilmədikdə, cinayət saymır. Bu müddəa şəxsi cəzalandırmağa və ya ondan qisas almağa əsas vermir.
Son zərurət isə Cinayət Məcəlləsinin 38-ci maddəsində göstərilib. İnsan həyatını və ya başqa qanuni mənafeləri bilavasitə təhlükədən qorumağın başqa yolu olmadıqda, zəruri hədd aşılmadan edilən hərəkət cinayət hesab edilmir. Bunun üçün qarşısı alınan təhlükə ilə vurulan zərər arasında qanunun tələb etdiyi uyğunluq olmalıdır.
Muradxanlı vurğulayıb ki, zəruri müdafiə intiqam hüququ deyil. Hücum sona çatıb, təhlükə aradan qalxıbsa, bundan sonra qarşı tərəfin qəsdən öldürülməsi zəruri müdafiə kimi qəbul edilməyə bilər.
Vəkilin qeyd etdiyinə görə, Cinayət Məcəlləsinin 123-cü maddəsi zəruri müdafiə və ya cinayət törətmiş şəxsin tutulması zamanı zəruri həddin aşılması ilə qəsdən adam öldürməyə görə ayrıca məsuliyyət müəyyən edir. Hər bir hadisədə məhkəmə hücumun xarakterini, təhlükənin gerçəkliyini, tərəflərin davranışını, müdafiə vasitələrini, hadisənin şəraitini və digər sübutları birlikdə nəzərdən keçirməlidir.
Beləliklə, ölüm baş verən hər hadisə avtomatik olaraq qəsdən adam öldürmə sayılmır. Hüquqi qiymətləndirmədə ölümün hansı şəraitdə baş verdiyi və şəxsin hərəkətlərinin qanunla müəyyən edilmiş hədləri qoruyub-qorumadığı əsas götürülür.